9 chiêu ‘hack’ giúp startup chiến thắng trong Shark Tank

Shark Tank – 1 chương trình truyền hình thực ở thành công đang phát sóng đến mùa thứ 9 trên đài ABC – là thời cơ để mhững chủ công ty SME trình bày ý tưởng và kế hoạch kinh doanh của mình đến mhững “sharks”, những nhà đầu tư dày dạn trên thương trường, có hi vọng sẽ được họ đầu tư và hợp tác.

Vừa qua, phiên bản Việt hóa của chương trình đã lên sóng. Khá nhiều chủ công ty đã hoàn thành phần “pitch” – thuyết trình – 1 mhữngh chuyên nghiệp, tuy nhiên bên cạnh đó vẫn còn nhiều nhóm chưa nắm được biện pháp trình làng sản phẩm hiệu quả. Vì vậy bài viết này sẽ bật mí 9 “chiêu” giúp chiến thắng Shark Tank.

1. Hiểu thật rõ công ty của mình trước khi đăng ký tham dự

Rất nhiều chủ công ty khi tham dự chương trình biểu hiện rất lúng túng trước mhững câu hỏi của mhững nhà đầu tư. Việc “chìm” hay “nổi” trong “bể cá mập” tùy thuộc rất lớn vào việc người tham dự có nắm rõ tình hình tài chính của công ty mình hay không. Kể cả khi không tham dự show, việc này cũng vô cộng cần thiết cho sự sống còn của công ty. “Happy trees” là 1 ví dụ điển hình. Sản phẩm cà chua trái cây của họ cực tiềm năng nhưng chính sự không rõ ràng trong việc phân chia cổ phần giữa những nhà sáng lập đã khiến họ thất bại. Hay như “Coffee bike” và “Ekid studio” đã không trả lời được cụ thể số liệu lợi nhuận cũng như dự đoán tài chính tương lai.

Hầu hết những công ty nhỏ đều mắc sai lầm này, do không phải nhà sáng lập nào cũng qua đào tạo về quản trị, tài chính, kế toán. Họ thường tự làm marketing, kế toán theo bản năng hoặc giao cho cho 1 nhân viên nào đó kiêm nhiệm để tiết kiệm giá thành. Nguy hiểm Bên cạnh đó là không tính thu nhập cho chính bản thân mà đánh đồng lợi nhuận của công ty là thu nhập của cá nhân. Luôn nhớ rằng mình lao động mình cũng xứng đáng được trả thu nhập, còn lợi nhuận là để tái đầu tư, không phải để bỏ túi.

Một bảng thống kê tài chính hàng tháng, hàng quý sẽ giúp chủ công ty phân tách chính xác làm việc kinh doanh đang mắc sai lầm ở đâu, cần cắt giảm phần nào, và là nhân tố chiếm được lòng tin của nhà đầu tư.

Tránh dùng những từ ước lượng như “khoảng”, “hình như là”, “cỡ” mà nên đọc chính xác số liệu. Chẳng ai muốn đầu tư vào 1 công ty không có dấu hiệu cụ thể gì đang hoặc sẽ thu được lợi nhuận.

2. Hãy biểu hiện mình là 1 đối tác ngang tầm, không phải kẻ đi xin trợ cấp

Đúng là những công ty vác hồ sơ đi tham dự Shark Tank đều là những công ty mới thành lập, còn non trẻ so có tập đoàn những triệu phú trong vai trò “shark”. Nhưng không bởi thế mà chủ công ty phải đặt chính bản thân mình ở địa vị thấp hơn. Nhà đầu tư có xu hướng chọn những công ty mà họ tin tưởng vào bản lĩnh của người lãnh đạo công ty đó cho dù sản phẩm chưa hẳn là hoàn hảo trên phân khúc.

Chính bởi thế, người thuyết trình phải chú tâm vào tư thế, ngôn ngữ cơ thể khi đứng trước ống kính, hãy biểu hiện mình là chủ 1 công ty, không phải sinh viên đang trả bài. Hãy nhớ rằng cả Việt Nam đang theo dõi, không phải chỉ có mhững “sharks”. Đứng thẳng, luôn mỉm cười, ánh mắt phải nhìn vào người đối thoại, giọng nói to rõ không ngập ngừng, và hàng loạt kỹ năng khác có thể học được qua mhững video về thuyết trình trước đám đông trên youtube.

Một điều nữa, khi đã nắm rõ giá trị của công ty mình như phần 1 đã nêu, hãy mạnh dạn “trả giá” có mhững shark để đạt được deal tốt nhất, tránh để chính bản thân bị thiệt sau này, dĩ nhiên đừng quá tham lam mà bỏ qua 1 lời yêu cầu hợp lý. Ví dụ điển hình nhất là Trần Tâm Phương – CEO Viet Ferm, hoặc Aaron Marino chủ có kênh youtube Alpha M lừng danh có những sản phẩm cho cánh mày râu.

3. Có nhiều hơn 1 mhữngh “mặc cả”

Thông thường những người tham dự có xu hướng bám lấy tỉ lệ đầu tư đã đề ra ban đầu. Họ luôn muốn chiếm nhiều cổ phần nhất trong công ty và bị ám ảnh bởi tỉ lệ phần trăm bên cạnh số tiền kêu gọi đầu tư. Điều này cũng dễ hiểu, không ai muốn mất quyền kiểm soát “đứa con tinh thần” của mình vào tay 1 người khác. Chính vì vậy khi thương lượng, họ bị cuốn vào việc tăng giảm của những con số, điển hình như toàn bộ người chơi trong những tập vừa phát sóng. Điều này gây nguy hiểm cho chính chính bản thân công ty họ khi không nhìn thấy được những phương mhữngh thương lượng khác.

Hãy nắm rõ tiềm năng của nhà đầu tư: lĩnh vực kinh doanh của họ có bổ trợ gì cho công ty mình không. Tính mhữngh họ như thế nào, họ sẽ phản ứng ra sao có sản phẩm. Lợi dụng điều đó và khiến cho ít nhất 2 người đưa ra offer. Sự tranh đua của họ rất có lợi cho người chơi.

Tiền không phải là toàn bộ: bí kíp và mối quan hệ của nhà đầu tư vô cộng quan trọng. Nếu được offer bởi nhiều nhà đầu tư, khoan vội chọn bên nhiều tiền ít % nhất mà hãy yêu cầu họ đưa ra cam đoan hỗ trợ. Nếu họ hỗ trợ tốt, từ việc quản trị đến phân phối hoặc quảng bá, thì việc mất thêm vài % cổ phần cũng không sao. Tuy nhiên, luôn phải đặt ra mức giá thấp nhất mà mình có thể đón nhận, đừng để ân hận sau này. Một dẫn chứng thú vị là công ty EzVip, họ đã chọn 1 lời yêu cầu kém quyến rũ về con số hơn nhưng đi kèm là được 1 ngôi sao Hollywood hạng A làm đại diện thương hiệu.

Một phương án khác khi thương lượng, đó là thay vì cho đi quá nhiều % cổ phần, hãy thay bằng % doanh thu trên mỗi sản phẩm, hay còn gọi là royalty. Nếu “shark” yêu cầu 3 tỷ cho 30% cổ phần, chủ công ty có thể offer ngược lại là 3 tỷ cho 15% nhưng đi kèm 1% từ lợi nhuận mỗi sản phẩm phân phối ra. Điều này không chỉ giúp người chơi giữ được quyền lực mình trong công ty mà còn thúc đẩy nhà đầu tư hỗ trợ mảng sales, tăng doanh số.

4. Khiêm tốn, thật thà, dũng cảm

Một vài người thường có thói quen biểu hiện nhiều hơn những gì mình có, phóng đại sự thành công của mình bằng những từ hoa mỹ hoặc thậm chí nói dối về số liệu tài chính công ty. Hãy nhớ rằng những doanh nhân trước mặt mình thừa bí kíp để thấy được điều đó.

Theo nghiên cứu kỹ của The science of People, những chủ công ty có tác phong tự tin, thả lỏng cơ thể, không khoanh tay khi giao tiếp (khoanh tay là dấu hiệu của sự bất an, phòng vệ) có thời cơ thành công cao hơn những người không kiểm soát được tư thế cơ thể. Ngoài ra, điềm tĩnh lắng nghe và không ngắt lời “sharks” khi bị họ phản bác hoặc nhận xét gắt gao là 1 nhân tố then chốt để chiếm cảm tình đối phương. Nhà đầu tư không chỉ bỏ tiền mà họ còn trực tiếp tham dự điều hành. Không ai muốn làm việc có những cá nhân không có kỹ năng lắng nghe và luôn tranh cãi. Hãy bình tĩnh tiếp thu và phân tách ý kiến người khác trước khi bảo vệ quan điểm cá nhân. Courtesy is key in business.

Đừng như những con cá khác trong bể

Theo thống kê của Inc.com, ở Mỹ, năm 2014, dưới 1% những người đăng ký chương trình được ghi hình, và không phải bài pitch nào cũng được lên sóng, những “tiết mục” được lên sóng chỉ vỏn vẹn hơn 10 phút nhưng thực ở 1 bài thuyết trình có thể kéo dài cả tiếng. Tỉ lệ này thậm chí thấp hơn cả tỉ lệ đậu vào Harvard. Lý do? Đây là 1 show truyền hình, mục đích chính vẫn là vui chơi. Không ai muốn xem 1 màn trình làng sản phẩm chán hơn cả Chipu hát live. Vì thế, hãy biến pitch của mình thành 1 câu chuyện lôi cuốn, hài hước, thời cơ lên TV và chiến thắng sẽ cao hơn nhiều. Mọi người đều thích những câu chuyện vượt khó, “from zero to hero”, “started at the bottom and now we’re here”.

Tuyệt vời Bên cạnh đó nếu câu chuyện đó có nét tương đồng có chính bản thân mhững “sharks”, họ sẽ có khuynh hướng đồng cảm khi nhìn thấy chính bản thân mình trong đó. Mark Cuban từng đầu tư $100.000 cho 1 cậu bé 16 tuổi vì ông thấy cậu khởi nghiệp giống mình hồi trẻ. Hãy bắt đầu bằng những câu “Cũng giống ông, tôi đã…” , “Tôi chắc khi đó mhững sharks cũng thấy được hệt như tôi khi…”

63% những pitch thành công ở phiên bản Mỹ đều có nhân tố bất ngờ, vui nhộn. Không nhất thiết phải kể chuyện bông đùa, đâu phải ai cũng có khiếu hài hước duyên dáng như George Carlin, bởi thế chủ công ty có thể dự tính 1 trò chơi nho nhỏ, tăng tính tương tác giữa mhững sharks có sản phẩm để tạo sự thú vị cũng như giúp họ trải nghiệm được sản phẩm.

Sản phẩm càng dễ làm thời cơ chiến thắng càng cao

Nhiều người nghĩ cứ startup thì phải dùng công nghệ đột phá, phần mềm phức tạp giải quyết những vấn đề vĩ mô thì mới thành công. Vậy mà sản phẩm thành công nhất mọi thời đại của Shark Tank là 1 miếng xốp rửa chén hình mặt cười chứ không phải 1 phát minh mhữngh tân địa cầu.

Các “sharks” có khuynh hướng chọn lọc những công ty kinh doanh sản phẩm hơn là dịch vụ. Còn những công ty vừa kinh doanh sản phẩm vừa có cả dịch vụ ít nhận được thời cơ đầu tư nhất. Lý do là vì sản phẩm có thể được trải nghiệm ngay ở trường quay, chất lượng của nó được phản ánh ngay tức thì. Trong khi mảng dịch vụ như Uber, Tinder chẳng hạn, chất lượng rất khó đoán.

Hai loại hình kinh doanh phổ biến nhất là F&B và đồ gia dụng, nhà bếp. Đó đều là những thứ vô cộng gần gũi cần thiết trong cuộc sống có sức mua cao và biên lợi nhuận tốt.

7. “Cá mập” luôn háu ăn

Cá mập thì thích cắn. Dĩ nhiên là chẳng thể cắn vào 1 đoạn code hay 1 ý tưởng rồi. Vì vậy mà tỉ lệ thành công của những công ty đưa ra được sản phẩm hữu hình cho mhững nhà đầu tư cao hơn những công ty chỉ nói suông. Chính sự tương tác, trải nghiệm làm họ hứng thú có sản phẩm và nhìn ra tiềm năng của nó dễ hơn.

Khi quay hình, mhững “sharks” phải ngồi liên tục nhiều giờ liền, bởi thế chuyện “buồn mồm” xảy ra không ngừng nghỉ. Có lẽ vậy nên mhững công ty về F&B được ưa thích hơn cả. Trừ khi sản phẩm của công ty là cà phê hoặc trà sữa vốn đã đầy rẫy trên phân khúc, thì thời cơ được đầu tư sau khi mời mhững nhà đầu tư thưởng thức là rất cao.

8. Cái bắt tay trong chương trình không phải là sự chắc chắn cho khoản đầu tư

Khoan vội mừng khi 1 “shark” đón nhận đầu tư cho công ty, vì tỉ lệ “bùng” sau khi chương trình kết thúc lên đến 43% theo khảo sát của Forbes. Vài tỉ có thể là tiền lẻ có họ nhưng vẫn là tiền, không ai thuận lợi bỏ ra sau vài phút nghe người khác trình bày. Nếu chủ công ty không cung cấp được số liệu như đã nói trong chương trình, hoặc thiếu giấy phép, thiếu bằng sáng chế, tài sản không rõ ràng, có những khoản nợ ẩn… thì nhà đầu tư chắc chắn sẽ không ký hợp đồng. Vì vậy hãy chắc chắn sự minh bạch, chu đáo trên pháp lý, pháp lý để chắc chắn lợi ích cho cả hai bên.

Tuy nhiên, 1 công ty sau khi chốt deal trong show cũng có quyền rút lui sau khi thấy được nó không cần thiết nữa hoặc thấy lợi bất cập hại. Rất nhiều công ty đã đạt doanh thu triệu đô sau khi đổi ý không nhận đầu tư, ví dụ như trường hợp của Hy-Conn LLC, 1 công ty sản xuất bộ phận đầu nối rút ngắn thời gian gắn vòi phun vào trụ nước cứu hoả, đã tăng giá trị công ty lên 5 triệu USD sau khi từ bỏ thỏa thuận mua lại của Mark Cuban.

9. Hãy mừng vì không bị “shark” ăn thịt

Founder Khắc Tiệp của dự án Pakme đã từ chối lời yêu cầu 4,5 tỷ cho 35% có nguồn gốc “mình đáng giá nhiều hơn thế” và nhiều khả năng anh sẽ thành công. Trên địa cầu, có rất nhiều trường hợp người tiếc nuối là mhững “sharks” khi bỏ lỡ thời cơ đầu tư cho những startup mà sau chương trình, giá trị của họ tăng lên hàng triệu USD. Nổi tiếng nhất là trường hợp áp dụng Scan của Garret Gee bị mhững “sharks” phân tách thấp, chê trách thậm tệ nhưng sau đó được Snapchat mua lại có giá 5,4 triệu USD. Vì lẽ đó, chủ công ty không cần quá bận tâm khi bị từ chối vì điều đó không nghĩa thất bại. 87% công ty ra về tay trắng ở Shark Tank được Forbes khảo sát vẫn đang làm việc rất hiệu quả, thậm chí doanh thu lớn hơn nhiều đơn vị được mhững “sharks” hỗ trợ.

Nhiều người tham dự Shark Tank không nhằm mục đích gọi vốn mà chủ yếu để quảng bá thương hiệu công ty cũng như cá nhân 1 mhữngh miễn phí. Đó là vì họ biết họ có 1 sản phẩm hoàn hảo và chỉ riêng việc xuất hiện trên Shark Tank có thể giúp họ tăng cấp số nhân doanh số phân phối hàng cũng như lọt vào “mắt xanh” của hàng loạt quỹ đầu tư khác. Chẳng hạn như Buy Buy Baby, Proof Eyewear, Grinds, Chef Big Shake là những công ty “chìm” trong “bể cá mập”, nhưng cực “nổi” trên thương trường.

Trần Quốc Huy

Theo Trí Thức Trẻ

Căn hộ Waterina Suites nằm trong dòng căn hộ cấp cao nằm trong trọng điểm hành chính quận 2 thuộc phường Thạnh Mỹ Lợi, đó chính là sản phẩm liên doanh giữa Công ty Thiên Đức và Maeda Jimusho (Nhật Bản). Xem thêm tài liệu https://waterinasuites.info/#gia-ban-waterina-suites

Tìm hiểu thêm https://giakhanhland.vn/ban-can-ho-quan-9/

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *