CEO Nâu Digital Creative và “học phí” cho ba lần khởi nghiệp

Từ bỏ mức thu nhập 13.000 USD/tháng ở Singapore, Bùi Trần Phi Long trở về Việt Nam khởi nghiệp Digital Creative NÂU có tinh thần “Không làm việc theo thói quen, tự trị, đặc biệt”.

Từng mất trắng, từng phải thế chấp cả nhà cửa để trả tiền thu nhập cho nhân viên, anh đã ghi được những dấu ấn Thứ nhất trong làng công nghệ Việt Nam bằng mhững biện pháp trải nghiệm người dùng, phần mềm di động trong ngân hàng…

Và mới đấy nhất là Greenbot trồng rau bằng… đám mây, hệ thống quản trị nhân sự Goalify.Plus, hướng đến phân khúc khu vực và toàn cầu.

Tốt nghiệp khoa thi công dân dụng và công nghiệp đại học kiến trúc năm 2004, rồi học thêm về kiến trúc, hoạt hình ở Singapore, anh tức thì được nhận vào công ty Alebh đứng đầu về phần mềm di động trong ngân hàng có mức thu nhập không nhỏ, nguyên do gì khiến anh chọn lọc cùng có 1 người quý khách trở về Việt Nam để khởi nghiệp có Nâu, và trả giá không nhỏ cho những ngày đầu?

Thực ra thời sinh viên tôi đã cùng 1 người quý khách Singapore khởi nghiệp trang thương mại điện tử Mfaxstory, chuyên phân phối mhững sản phẩm làm thủ công bằng tay.

Dự án đã tìm được 1 quỹ đầu tư thiên thần hỗ trợ, nhưng… thất bại, khiến tôi ngộ ra quản lý nhân sự mới là nhân tố then chốt trong khởi nghiệp.

Lúc ấy tôi sử dụng nguồn nhân lực ngoại khu, mhững quý khách giỏi nhưng thiếu kết nối, không quan tâm đến chất lượng, không có tiếng nói chung. Trang thương mại này… chết trong trứng nước, tôi mất 50 ngàn đô Sing.

Cũng chính thất bại này khiến tôi cảm thấy mình có khả năng làm… kinh doanh phần mềm! Muốn vậy, phải có 1 đội ngũ gắn bó, cùng chí hướng, đồng cam cùng khổ. Để làm được điều đấy, phải về Việt Nam, vì đấy là mảnh đất màu mỡ, nhiều thời cơ, nhiều nhân tài.

Cùng Trần Trọng Thanh, 1 người quý khách rất giỏi về lập trình, năm 2014 chúng tôi về nước, khởi nghiệp có Nâu.

Thanh ngày xưa cùng làm có tôi trong lĩnh vực mobile banking ở công ty Alebh.

Chúng tôi cùng mơ sẽ tạo dựng 1 môi trường làm việc đầy sáng tạo.

Chính vị CEO của Alebh đã tạo cho chúng tôi những quý khách Thứ nhất.

Ông ấy tin đội ngũ của tôi sẽ làm đúng chất lượng cho quý khách của họ. Nâu đã khởi sự bằng dự án về ngân hàng thuộc bản quyền của Alebh, kiếm được tiền từ đấy.

Nhờ dự án thu nhập cao khiến cho mhững ngân hàng ở Singapore, Malaysia, Anh…, chúng tôi hình thành 1 đội khá tốt, thu hút được hai lập trình viên giỏi từ mhững công ty đa quốc gia về.

Nhưng con các con phố tôi muốn không dừng ở đấy, sau 1 thời gian có đội ngũ vững tay, chúng tôi có thể làm những dự án đột phá.

Ban đầu lập Nâu, người ta nghĩ tôi rất nhiều tiền, thực ra hai đứa chẳng có đồng nào.

Hơn 10 tháng hai đứa không có thu nhập, tiền của quý khách dùng hết trả thu nhập cho nhân viên. Đội ngũ phát triển lên 40 người, có khi tiền về chậm trễ, tôi phải… dùng tiền cá nhân để trả thu nhập cho nhân viên, tìm mọi mhữngh duy trì chất xám.

Nhiều khi hai thằng ngồi nghĩ vì lý do gì mà khổ sở vậy? Rồi lại tự an ủi nhau “đi tới bước này rồi, gần ba năm hoặc chết, hoặc sống. OK cứ cố cực kỳ để vượt qua”, lại tiếp tục làm mọi mhữngh để công ty có thể sống được, suy nghĩ những dự án riêng của mình.

May mắn sau đấy có những dự án tương đối để xoay xở được.

Theo anh, đâu là gặp khó nhất có mhững dự án startup công nghệ? Làm thế nào để Nâu có thể vượt qua?

Khó khăn nhất là về dòng tiền, mình có tiền, nhưng dòng tiền không đều.

Ngành digital rất gặp khó để vay tiền ngân hàng. Mình phải thế chấp nhà để lấy tiền cho công ty làm việc. Những gói vay khá khắt khe có mhững công ty nhỏ, dù số tiền đấy không nhiều. Từ xưa đến giờ ở Việt Nam, sản phẩm phần mềm, dịch vụ không có gì để thế chấp.

Khó khăn thứ hai là về nhân sự, vấn đề nhức nhối không chỉ có startup.

Hầu hết nhân sự ở Việt Nam coi công ty mới, công ty nhỏ như bãi đáp tạm thời, không gắn bó.

Tôi từng có 1 nhân viên ngồi đấy hai ngày, sau đấy gọi điện không trả lời, giống như biến mất khỏi trái đất vậy.

Làm việc có mhững quý khách thế hệ 8X thì không có chuyện đấy, nhưng thế hệ 9X thì xảy ra rất nhiều.

Có quý khách mình vừa phỏng vấn, làm được mhững tháng là đi ngay chỗ khác làm, hơn nhau chỉ vài triệu đồng, làm mình tốn rất nhiều thời gian, công sức huấn luyện.

Các quý khách không hiểu được rằng đối có những startup, nếu có các con phố hướng chính xác thì người làm cùng có mình có khả năng phát triển rất tốt, gần như 1 chân trời mới, có rất nhiều vấn đề để cọ xát, lại được đích thân sếp giải đáp, sửa sai, gần như 1 trường học mà không phải trả học phí…

Chúng tôi gặp rất nhiều gặp khó để chọn đúng người đi chung có mình.

Đội ngũ startup cần rất nhiều người thiện chí, để có thể tối ưu công việc có nhau. Ba nhân vật Thứ nhất thì OK, nhưng những người thứ hai thì có vấn đề về chất lượng.

Dân lập trình có câu “không được dấu ngu”, vì làm sai từ đầu thì mọi công sức đều đổ xuống sông xuống biển, 1 người làm sai ảnh hưởng cả đội, đâu có chừa 1 ai.

Tôi phải tự đào tạo lại cho nhân viên. Tuyển chọn những sinh viên mới ra trường của đại học công nghệ tài liệu, Tôn Đức Thắng có chỉ số IQ cao, quan trọng nhất có tôi là những quý khách có thái độ muốn học. Tôi chủ trương không đề cao chủ nghĩa anh hùng, phải tuân theo luật chơi của anh em, vì người giỏi lỡ có chuyện gì là mất sạch.

Mỗi tuần 2 buổi huấn luyện, có trả bài, đậu mới cho qua. Cho đến giờ Nâu vẫn tiếp tục bài toán giữ người, ai đấy ra đi rất đau lòng, nếu vì tiền thì tôi không giữ, nếu ở lại để có thời cơ startup thì gắng sức giữ mhững quý khách ở lại.

Đến nay, kinh doanh đã tạm ổn, Nâu đã ký được ba hợp đồng lớn có Thép Nguyễn Minh, AAA, Chợ tốt, tạo doanh thu ổn định cho mình

Trong startup, ý tưởng hay không bằng giữ được sự hòa hợp, kết nối nghiêm ngặt của những người sáng lập khi thành công, riêng Nâu thì sao?

Anh em làm có nhau đã hơn bảy năm rồi, cùng trải qua gặp khó, cùng nếm mùi vị thành công có nhau.

Trần Trọng Thanh học sư phạm, thích thi công môi trường và con người. Anh lớn hơn tôi 1 tuổi, rất giỏi nghề, có tâm, chịu tìm tòi. Thanh đảm nhận vai trò trưởng nhóm. Anh vốn ít nói, lo đối nội nhiều hơn.

Tôi thì lo đối ngoại, tài chính, kiểm soát, quản trị chung.

Còn về chuyên môn, tôi là người định hướng về sản phẩm, Thanh nắm toàn bộ về cấu trúc, còn Trần Tấn Quy phụ trách về kỹ thuật, dữ liệu và triển khai cho đội ngũ, đấy là sự bổ trợ cho nhau rất nghiêm ngặt

Nếm nhiều “của đắng” thế rồi, anh có quá mạo hiểm khi lại bắt tay khởi nghiệp lần thứ hai có Greenbot – trồng rau bằng… đám mây?

Thực phẩm bẩn tràn lan ám ảnh bữa cơm của từng gia đình Việt Nam khiến chúng tôi chẳng thể ngồi yên.

Làm thế nào để tiến hành công nghệ điện toán đám mây vào trồng rau thủy canh, kiểm soát từ khâu đầu tới khâu cuối cùng, giúp cho người trồng rau chỉ việc bỏ cây vào và chờ tới ngày thu hoạch mà không cần phải lo lắng gì hết?

Tìm hiểu những quy trình hiện có trên địa cầu, thấy nhiều quý khách không có kiến thức, cây cũng chết lên chết xuống. Tập hợp mhững áp dụng công nghệ sinh học, dung dịch dinh dưỡng… mới thấy để đã đi vào hoạt động 1 dàn trồng thủy canh phải có 1 trăm mấy chục linh kiện trong đấy, kiếm cực khổ vô cùng.

Ngay cả con ốc bằng đồng bị dung dịch dinh dưỡng kết tủa rất ghê, thay bằng ốc nhựa cũng phải tìm từ Hàn Quốc về. Do thiết bị tiếp xúc trực tiếp có chất dinh dưỡng nuôi cây nên rất thận trọng.

Ở Việt Nam, công nghệ thủy canh đang bị nhầm lẫn. Robot trồng rau thủy canh của Nâu có 1 điểm cực kỳ mạnh là kết nối được có dữ liệu lớn để tự học, khôn lên mỗi ngày.

Hôm nay giàn cây mình trồng có gì không ổn, nhưng giàn bên kia lên rất xanh tươi thì giàn bên đấy sẽ thu thập toàn bộ mhững dữ liệu để truyền cho giàn bên này, khiến cho nó rất thông minh.

Khi nhiệt độ mhữngh tân ngoại khu thì dàn máy sẽ phản ứng lại liền, chuyển lên hệ thống, có thuật toán đánh giá để giúp cây tốt lên mà người trồng không hề hay biết.

Ứng dụng này giúp cây sống và phát triển mà quý khách không cần làm gì hết. Bơm dinh dưỡng tự biết tới đâu dừng, mức dinh dưỡng tới đâu là vừa để không bị nguy hiểm, kiểm soát không bị dư lượng.

Bên cạnh giàn ngoài trời, Nâu còn kiến trúc thêm giàn trong nhà nhỏ Bên cạnh đấy, có thể trồng trong góc chung cư.

Đó là cả 1 quá trình chông gai, mất 6 tháng để lên quy trình, làm ra ai mua, ai sản xuất? Bạn Nguyễn Trung Chính tìm hiểu phần mềm, phần cứng, thấy ổn, có ánh sáng rồi. Bắt tay vô làm.

Nhưng quá trình thử nghiệm ra sản phẩm để có thể sản xuất vô vàn là vô cùng gian nan, thay rất nhiều máy bơm, mao mạch trong quá trình tương tác vì không bảo đảm chất lượng.

Lúc đầu ra cái dàn xấu hoắc, tìm hoài không ra người làm mẫu sản phẩm ra hồn. Tìm ra được mẫu rồi thì kinh phí sản xuất cao… rồi tìm nhà cung cấp, nhà phân phối…

Chỉ nghĩ phải khiến cho bằng được, phải đi tiếp dù “đụng đầu” liên tục, phải làm tiếp cho đã đi vào hoạt động nhất, giống như tinh thần của người Nhật.

Nhiều startup vội, muốn thành công, có tiếng nhanh, không chịu kỹ lưỡng sẽ chết.

Mình nghiệm ra mọi thứ quyết liệt nhưng phải kiên trì, nóng vội là hư bột hư các con phố liền.

Sau 1 năm rưỡi tìm hiểu, Nâu đã có thành quả của mình vào triển lãm Vietbuild, hiệu ứng thế nào?

Rất tốt, đại lý ở miền Nam, miền Trung đã bắt đầu đặt hàng. Nhưng do đi trước phân khúc quá nhiều nên gặp khó để phát triển lớn hơn.

Với giá phân phối 20 triệu/giàn, gấp đôi so có giàn thông thường đang phân phối ở phân khúc, rất khó hạ kinh phí do hàm lượng công nghệ quá nhiều.

Đây cũng là bài học, vì người mua không cần tới mức đấy.

Khả năng mở rộng phân khúc ra Bắc khó, gần như phải có cả nhà máy, ở TP HCM thì cây phát triển tốt, nhưng ở Hà Nội thời tiết thất thường, lạnh thì lạnh quá, nóng thì khắc nghiệt, rau khó phát triển.

Miền Nam có những loại rau đặc biệt khác miền Bắc cũng là 1 bài toán.

Giữ mãi 1 tinh thần khởi nghiệp, anh lại đầu tư hơn 1 tỷ cho lần khởi nghiệp thứ ba, có hệ thống quản lý nhân sự Goalify.plus?

Trong những ngày giáp Tết, ngồi nhìn lại, thấy công ty phát triển nhưng rất nhiều chuyện xảy ra trong nội bộ khiến mình phải đặt câu hỏi vì lý do gì mà?

Công ty có rất nhiều gãy đổ, không thống nhất cùng nhau 1 mục tiêu.

Những người gần mình thì rất hiểu, cụ thể như quý khách kiến trúc, ngồi đâu thì ngồi, bộ máy vẫn làm việc.

Nhưng bộ phận khác thì dường như chệch hướng. Tự kiểm lại xem mình làm đúng, làm sai cái gì? Trên địa cầu đang làm gì?

Tôi “đẻ” ra dự án thứ hai, tập trung giải quyết công cụ quản trị mục tiêu, quản trị nhân sự và quản trị văn hóa cho công ty.

Ngoài việc kinh doanh thông thường, công ty có vấn đề rất lớn là thống nhất mục tiêu có nhau.

Không phải nhân viên nào cũng hiểu được muốn phát triển mạnh, tạo ra bước ngoặt gì đấy mới mẻ thì chính mình phải làm gì?

Làm thế nào truyền đạt tài liệu đấy cho từng nhân viên? Nếu đội ngũ còn nhỏ thì thuận tiện, nhưng khi đội ngũ lớn dần lên thì rất khó để truyền đạt điều đấy.

Dự án này như 1 mạng xã hội thu nhỏ, có những công cụ giúp công ty quản lý mục tiêu và giúp cho ông chủ nói chuyện mỗi ngày có nhân viên, hiểu được tâm tư tình cảm của từng nhân viên, kết quả công việc mỗi ngày, hàng tháng, hàng năm của từng người…

Phương pháp OKA này đã từng được Google sử dụng ngay từ đầu, nhưng ở Việt Nam thì chưa có công ty nào làm.

Lần khởi nghiệp này có khá nhiều thành viên tham dự, có bộ phận tài chính riêng rất minh bạch nên tôi không bị sức ép nhiều.

Trên căn bản làm gì Thứ nhất cũng phải minh bạch. Mọi đổ vỡ đều từ không minh bạch mà ra.

Goalify.plus dựa trên tính minh bạch, rõ ràng, khiến cho khá nhiều người không hài lòng và hài lòng. Vì làm đúng rất khó. Còn nhắm mắt cho qua thì dễ hơn.

Bắt đầu từ khúc mắc của riêng tôi, đi tìm, tìm hiểu, lại là xu hướng.

Thị trường công nghệ nhân sự đang cực kỳ tiềm năng, có nhiều vấn đề xảy ra không chỉ ở Việt Nam mà trên cả địa cầu.

Sản phẩm của tôi không chỉ phục vụ phân khúc Việt Nam mà cả Đông Nam Á.

Chúng tôi ưu tiên phân phối cho công ty nhỏ từ 5 người có giá dao động 100 USD để cùng phát triển, khi họ lớn lên dần thì mình cũng được hưởng lợi cao hơn.

Dự đoán phân khúc tiềm năng trên toàn địa cầu dao động chừng hơn 3 tỷ USD, nếu riêng phân khúc Singapore dao động 1,3 tỷ USD.

Tôi muốn đánh vô phân khúc Singapore Thứ nhất. Ở Sing có chừng hơn 1 triệu công ty nhỏ nằm trong phân khúc của mình.

Ở Việt Nam tiềm năng cũng lớn, dao động 300 ngàn công ty vừa và nhỏ.

Quản lý 40 lập trình viên đầy cá tính, làm thế nào để anh và đội ngũ của mình cùng vượt qua sức ép liên tục của nghề, để luôn nghĩ ra cái mới?

Khó lắm, ngày xưa mình nghĩ ai cũng chịu sức ép giống mình, nhưng giờ tôi hiểu mỗi người có khả năng chịu sức ép ở những lĩnh vực khác nhau.

Là người luôn nghĩ ra sản phẩm mới, riết rồi quen.

Giống như người ta chơi game, thích kiếm cái game nào mới, nhưng không chạy ra khỏi lĩnh vực mình thích nhất là digital.

Giải quyết vấn đề cho mình cũng chính là cho mọi người thôi. Áp lực chạy doanh số, marketing cũng nhiều thú vị.

Quay lại, quan trọng nhất vẫn là có chung tầm nhìn hay không, có chịu đánh đổi sự tha hồ để cùng chịu sức ép hay không?

Khi xác định mục tiêu giống mình thì dù ngày hay đêm cũng làm, vì khiến cho mình mà, phải thấy vui mới làm chứ.

Bản thân tôi luôn coi công việc giống như thú chơi vậy đấy, nên không sức ép.

May mắn xung quanh tôi có rất nhiều quý khách giỏi và chịu khó. Tôi hình dung được khả năng của từng người để giao hoàn toàn cho họ, chỉ cần định hướng thôi, trừ những việc quá quan trọng.

Làm thế nào để vượt qua những điểm rơi trong cảm xúc, tái tạo năng lượng sáng tạo?

Thực sự trong mhữngh hoạt động, tôi không quá “đàn áp” nhân viên để chạy theo kế hoạch.

Nếu 1 người có khả năng tự chủ chính bản thân thì vẫn nhởn nhơ dù công việc ngập đầu, 8 tiếng làm việc rất hiệu quả, chứ không phải 15 tiếng nhây…

Với riêng tôi, công việc nhiều cỡ nào thì chính bản thân mình phải tự chủ được sức khỏe, nhịp sống của mình.

Bình thường tôi thức dậy 6 giờ, check mail cái nào quan trọng trả lời ngay, sau đấy đọc tin tức, chơi có con, kiểm tra công việc.

Lúc nào mình cũng có danh sách công việc quan trọng, chỉ cần mỗi ngày giải quyết 5 chuyện thôi.

Chọn khi năng lượng tốt nhất trong ngày giải quyết việc quan trọng nhất, sau đấy làm việc không quan trọng, đấy là định luật 20-80: 20% thời gian, 80% kết quả.

Còn thời gian tôi chạy bộ tiếng rưỡi, thay vì ngồi đấy lướt Facebook.

Tôi đã từng trải qua những GĐ cùng cực nhất, khi ấy tôi tìm đến thiền.

Sau đấy tôi hiểu mọi việc đều có lý do, kết quả, bình tĩnh tìm hiểu để giải quyết. Tâm bình thì mọi việc bình.

Một trong những tiêu chuẩn của mình là không gì có thể không giải quyết được, trừ việc mình làm có đúng hay sai thôi.

Thiền cũng giúp tôi kiên trì hơn, nếu không tìm được thì bình tĩnh ngồi chờ, môi trường xung quanh sẽ thấy được con các con phố.

Điều gì thôi thúc anh cứ mải mê theo đuổi hết dự án này đến dự án khác?

Thật ra tôi cũng tự hỏi mình câu hỏi đấy, chỉ là thấy thích thì làm thôi.

Tôi thích được tự do có những gì mình suy nghĩ, chịu trách nhiệm có việc mình làm, được thử thách, mày mò, ngày qua ngày mới giật mình thì ra càng làm càng đẻ ra nhiều thứ thế này, không nghĩ đấy là cái gì to tát.

Một trong những điều mình thích là tương tác có con người. Kinh doanh tạo cho mình rất nhiều thời cơ để tương tác có nhiều người.

Club Quản trị & khởi nghiệp là nơi kết nối rất nhiều người giỏi. Sự kết nối, tương tác sẽ đưa ra những mô hình kinh doanh nhỏ lẻ, cá thể, chia sẻ nguồn lực kinh tế, tri thức, kể cả trong lĩnh vực ngân hàng.

Công nghệ cho phép kết nối nhanh, chính xác tới nhu cầu người dùng, giải quyết những sở thích rất cá nhân.

Trí khôn nhân tạo cũng là bước phát triển, nhưng cũng đe dọa có nguồn lao động chân tay, đấy là thời đại của sự thay thế.

Trên Facebook của mình, thấy anh còn chia sẻ đam mê có việc sưu tập giày và đồng hồ?

Giày và đồng hồ vừa là thú chơi, vừa có tính văn hóa chứ không dễ làm là vật dụng. Mỗi thương hiệu giày là cả 1 câu chuyện thú vị.

Đồng hồ cũng vậy, như chiếc đồng hồ tôi đang đeo được đặt làm riêng cho tôi, phía trên là ngày sinh của tôi và vợ, con mình, phía đưới là tên tôi, in bằng bản kẽm riêng rất tinh xảo.

Khi chơi đồng hồ tôi cũng được làm quen có rất nhiều người thú vị, biết thêm nhiều câu chuyện mới. Nếu chơi mà biết chơi, lại trở thành 1 mhữngh đầu tư.

Anh cũng vừa cùng đội ngũ của mình có 1 cuộc leo núi vô cùng mạo hiểm lên đỉnh Ma Thiên Lãnh, chuyến đi có lại cho anh điều gì?

Đó là 1 cung các con phố khó, núi đá cheo leo, đòi hỏi phải luyện tập thể lực rất kỹ. Trong nhóm tôi có hai quý khách nữ không lượng sức mình.

Giữa núi rừng đâu có các con phố nào lui, bên này là vực sâu, bên kia là cây gai, trời lại mưa, tối đen như mực.

Lúc đấy tôi nói có hai quý khách nữ hãy xài cực kỳ mà đi không có gì phải sợ.

May trong đoàn có hai quý khách đi rừng rất giỏi chạy xuống phụ đẩy mấy quý khách này lên tới nơi.

Cực khổ 12 tiếng đồng hồ, chuyến đi kinh hoàng, leo tới đỉnh cảm giác vỡ òa.

Tôi rất phục hai quý khách nữ, vì nếu hai quý khách đấy không lên được thì cả đoàn phải ở lại.

Sự quyết tâm của mhững quý khách, sự hỗ trợ của những người trong đội có nhau tạo nên tinh thần đoàn kết.

Đây là chuyến đi nhớ đời, chúng tôi thấy mình mạnh hơn.

Theo Kim Yến

Diễn đàn đầu tư

Căn hộ Waterina Suites nằm trong dòng căn hộ đẳng cấp nằm trong trọng điểm hành chính quận 2 thuộc phường Thạnh Mỹ Lợi, đấy chính là sản phẩm liên doanh giữa Công ty Thiên Đức và Maeda Jimusho (Nhật Bản). Xem thêm tài liệu https://waterinasuites.info/#gia-ban-waterina-suites

Tìm hiểu thêm https://giakhanhland.vn/ban-can-ho-quan-9/

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *