Cổ phần hoá Hãng phim truyện Việt Nam: VIVASO có lỗi hay không?

TS Quách Mạnh Hào cho rằng, nếu xét về khía cạnh đấu giá, Tổng công ty cổ phần Vận tải Thuỷ không có lỗi bởi ai trả giá cao nhất là người thắng cuộc…

Tiến sỹ Quách Mạnh Hào, giảng viên cấp cao môn tài chính Đại học Lincoln (Vương quốc Anh) chia sẻ có phóng viên VOV.VN quan điểm cá nhân xung quanh những lùm xùm trong vụ việc cổ phần hoá ở Hãng phim truyện Việt Nam .

Tiến sỹ Quách Mạnh Hào, giảng viên cấp cao môn tài chính Đại học Lincoln (Vương quốc Anh) .

Tiến sỹ Quách Mạnh Hào, giảng viên cấp cao môn tài chính Đại học Lincoln (Vương quốc Anh) .

PV: Hiện Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đang đề nghị thanh tra, rà soát lại công đoạn cổ phần hóa ở Hãng phim truyện Việt Nam. Ông đón nhận tài liệu này có cảm xúc gì?

Tiến sĩ Quách Mạnh Hảo: Tôi thấy được 1 chút vui vì Phó Thủ tướng đã quan tâm tới bức xúc của dư luận xã hội và đã chỉ đạo kịp thời. Nhưng tôi thấy được buồn vì đáng ra không phải mất công sức bởi thế.

Nếu như việc cổ phần hóa được thực hiện tốt, chắc chắn lợi ích của 1 vài bên liên quan bao gồm cổ đông nhà nước, người lao động… thì đã không có việc này. Tại sao chúng ta làm xong lại phải thanh tra? Và nếu cứ bởi thế liệu có thanh tra hết được hay không.

PV: Trong 1 status trên facebook, ông chia sẻ: “Bên mua thực ra không có lỗi gì cả xét ở khía cạnh phân khúc”. Tuy nhiên, qua 1 vài cuộc gặp gỡ báo chí, 1 vài nghệ sĩ Hãng phim truyện Việt Nam đã trưng ra rất nhiều dấu hiệu tố cáo sự không minh bạch, trục lợi trong quá trình cổ phần hoá ở Hãng phim truyện Việt Nam. Xin ông chia sẻ ý kiến?

Tiến sĩ Quách Mạnh Hảo: Thú thực là status trên facebook cá nhân của tôi chỉ để nói lên bài học về định giá trong 1 vài thương vụ chuyển nhượng cổ phần nhìn chung và lấy vụ việc ở Hãng phim truyện Việt Nam như là 1 ví dụ dễ hiểu.

Tôi không thực sự nhìn thấy 1 vài bằng chứng và cũng chưa có kết quả rà soát, thanh tra nên rất khó để nhận định. Nhưng tôi có 1 niềm tin rõ ràng là bên mua (Tổng Công ty cổ phần Vận tải Thủy Việt Nam – VIVASO) thực ra không quan tâm tới làm việc kinh doanh chính là làm phim mà họ quan tâm nhiều hơn tới 1 vài giá trị từ đất đai dù rằng đất đai đa số là đất thuê.

Tôi cho rằng bên mua thực ra không có lỗi gì vì họ tham dự vào 1 cuộc đấu giá và về tiêu chuẩn ai trả giá cao nhất sẽ thắng cuộc. Đồng thời, theo tiêu chuẩn phân khúc về có – xin nhấn mạnh là theo tiêu chuẩn phân khúc về có – họ hoàn toàn có thể chọn lọc sử dụng tài sản và con người thế nào là hợp lý theo 1 vàih của họ.

Theo tôi, lỗi hoàn toàn nằm ở bên phân phối. Họ đã không cấu trúc thương vụ theo 1 vàih có lợi hơn mặc dù có thể làm được, hoặc đã không quan tâm tới lợi ích của 1 vài bên liên quan trước khi chào đấu giá. Nếu như VIVASO không thực hiện đúng 1 vài cam đoan khi tiếp quản Hãng phim truyện Việt Nam, lỗi còn ở bên phân phối vì đã đặt ra điều kiện nhưng lại chọn lọc sai đối tác không đủ năng lực thực hiện 1 vài điều kiện đó.

Vấn đề này là do khả năng yếu kém hay do có trục lợi thì cần ý kiến của bên thanh tra.

PV: Câu chuyện làm ăn thua lỗ của 1 vài công ty Nhà nước không chỉ của riêng Hãng phim truyện Việt Nam. Xin ông cho biết ở sao hiện trạng này của 1 vài công ty Nhà nước vẫn cứ lay lắt từ năm này qua năm khác?

Tiến sĩ Quách Mạnh Hảo: Vấn đề này thực ra đã có nhiều tìm hiểu có tính hàn lâm cũng như thực tiễn đề cập. Bản chất nằm ở vấn đề có, từ đó dẫn tới mẫu thuẫn giữa lợi ích chủ có và người đại diện quản trị. Cụ thể, những người được giao quản lý điều hành công ty nhà nước không có động lực để làm tốt nhất cho nhà nước vì họ không có lợi ích gì trong đó. Thay vào đó, họ sẽ có xu hướng làm việc vì lợi ích cá nhân của họ nhiều hơn. Vì nguồn gốc này mà họ sẽ chi tiêu nhiều hơn và không quan tâm tới lợi nhuận – tức là phần Nhà nước sẽ được hưởng.

Ông Nguyễn Thuỷ Nguyên, Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty cổ phần Vận tải Thuỷ Việt Nam trong buổi làm việc có nghệ sĩ Hãng phim truyện Việt Nam.

Ông Nguyễn Thuỷ Nguyên, Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty cổ phần Vận tải Thuỷ Việt Nam trong buổi làm việc có nghệ sĩ Hãng phim truyện Việt Nam.

Có thể lấy ví dụ từ tài liệu về vụ việc Hãng phim là khi ông Chủ tịch cho rằng có nhiều người không đến làm mà vẫn nhận thu nhập. Hoặc giả dụ như đặc biệt ngành là phải làm việc nhà hoặc đi thu thập tư liệu thì điều cần thiết là sản phẩm cũng không có. Và hơn thế, kể cả khi có sản phẩm phim nhờ ngân sách Nhà nước cấp thì doanh thu từ phân phối vé gần như không có.

Đó chính là 1 ví dụ điển hình của mâu thuẫn giữa bên quản lý và bên có. Khi nó là công ty Nhà nước, mâu thuẫn đó tồn ở nhưng không ai quan tâm vì đó là của “ông Nhà nước”. Nhưng khi nó là của tư nhân, họ phải lên tiếng và những mâu thuẫn được phơi bày và cần phải được giải quyết.

Có thể nói, 1 vài công ty Nhà nước không có động lực rõ ràng để có lợi nhuận tốt nhất, đó là chưa nói đến khả năng quản lý của những người được giao việc. Những công ty báo cáo lợi nhuận thực ra chúng ta cần phải đặt câu hỏi là “nếu là cổ đông tư nhân thì lợi nhuận sẽ gấp mấy lần như thế”?

PV: Nhiều nhận định cho rằng công ty Nhà nước có địa điểm đắc địa song làm ăn thua lỗ là miếng mồi béo bở cho 1 vài “nhà tài phiệt” thông qua cổ phần hoá. Vì sao vụ việc ở Hãng phim truyện Việt Nam lại ầm ĩ hơn 1 vài vụ việc khác?

Tiến sĩ Quách Mạnh Hảo: Khi còn làm việc ở Việt Nam, đi đâu tôi cũng thấy người ta nói về 1 vài thương vụ chuyển nhượng cổ phần công ty Nhà nước có đích ngắm là những giá trị không được định giá hoặc định giá quá thấp chứ rất ít khi là công việc kinh doanh của công ty đó. Rõ ràng nhất là tài sản đất đai và quyền sử dụng đất.

Vụ việc Hãng phim truyện Việt Nam không phải là lạ. Thậm chí nó rất thông thường và bình lặng nếu 1 vài bên chơi đẹp có nhau. Nhưng nó dường như ầm ĩ hơn 1 vài vụ việc khác cộng loại là vì muc tiêu cổ phần hóa vốn để tốt hơn cho 1 hãng phim có bề dày lịch sử nhưng lại được phân phối cho 1 đơn vị chẳng liên quan gì đến điện ảnh. Nếu là 1 hãng phim nào đó hoặc 1 công ty đào tạo về điện ảnh mua thì tôi nghĩ sẽ không ai nói gì nhiều.

PV: Hiện pháp luật Việt Nam còn tồn ở những kẽ hở nào để 1 vài cá nhân, công ty bắt tay nhau trục lợi tiền và tài sản của Nhà nước thông qua cổ phần hoá?

Tiến sĩ Quách Mạnh Hảo: Việc trục lợi thường ám chỉ 1 vài lợi ích về tài chính. Những kẽ hở thông thường liên quan tới việc định giá tài sản vì thường sẽ có những khác biệt giữa quy định của Nhà nước và giá phân khúc. Nhà nước cần 1 vàih tân 1 vàih định giá tài sản Nhà nước theo hướng phân khúc.

Vấn đề thứ hai liên quan tới quy trình đầu giá và phân phối tài sản Nhà nước. Nếu tài liệu được công khai và minh bạch, sẽ có nhiều người mua tham dự hơn và họ sẽ trả giá đúng. Như vậy, theo tôi cần dỡ bỏ 1 vài rào cản định giá để đi theo phân khúc và minh bạch hóa quá trình chào phân phối cổ phẩn.

PV: Xin ông cho biết bài học cho 1 vài công ty Nhà nước đang và sẽ cổ phần hoá cần rút ra sau câu chuyện lùm xùm ở Hãng phim truyện Việt Nam?

Tiến sĩ Quách Mạnh Hảo: Tôi cứ giả dụ, mặc dù tôi không tin do vấn đề có – người làm nêu trên, là những người tham dự vào việc phân phối cổ phần Nhà nước làm việc khách quan và trung thực thì 1 vài công ty Nhà nước cần phải được cấu trúc lại trước khi phân phối. Doanh nghiệp Nhà nước đôi khi có nhiều mảng kinh doanh và có nhiều loại tài sản đặc biệt khác nhau nên khi gộp toàn bộ lại trong vỏ của 1 công ty sẽ không được định giá cao nhất.

Lấy ví dụ trường hợp Hãng phim truyện Việt Nam, 1 vàih hay hơn sẽ là họ cấu trúc thành hai công ty là công ty quản lý BĐS và công ty phim. Khi đó, họ có thể phân phối công ty BĐS cho Tổng Công ty cổ phần Vận tải Thủy – là thứ họ cần, và phân phối công ty phim cho 1 nhà đầu tư khác – là thứ họ cần do lịch sử và tên tuổi của hãng phim.

Bản thân những nghệ sĩ của hãng phim cũng có thể mua lại chính công ty phim đó để làm nghề thông qua kêu gọi nguồn tài chính từ 1 vài nhà đầu tư. Cách làm này rất thông thường trong giới tài chính nhưng cần những con người thông minh và trung thực, khách quan để làm. Bài học dễ làm là đừng báo giờ phân phối nhiều thứ cho người chỉ cần 1 thứ vì họ sẽ trả những thứ còn lại có giá tượng trưng và không dùng những thứ đó.

Hãng phim truyện Việt Nam cơ sở đổ nát, suốt nhiều năm không có 1 bộ phim quyến rũ.

Hãng phim truyện Việt Nam cơ sở đổ nát, suốt nhiều năm không có 1 bộ phim quyến rũ.

PV: Ông có thể giải đáp 1 hướng đi để giải quyết những rắc rối này, ở cả hai bên: bên mua và bên phân phối?

Tiến sĩ Quách Mạnh Hảo: Giả sử chưa biết kết quả thanh tra thì hướng đi dễ làm nhất là Công ty giai đoạn này nên được cấu trúc lại để lập ra “Công ty phim” như tôi đã nói ở trên. Và công ty phim nên được phân phối lại cho người thực sự làm nghề. Những nghệ sỹ tâm huyết hoặc những người làm nghề hoàn toàn có thể đứng ra mua. Nó đã được định giá là 0 đồng thì có khi cho không 1 vài nghệ sỹ cũng được (cười).

Vấn đề là phần giá trị sử dụng đất được định giá như giai đoạn này chênh lệch so có giá phân khúc là bao nhiêu và được phân chia thế nào. Tôi nghĩ, nếu “chơi đẹp” có nhau thì phần chênh lệch đó (nếu có) nên dùng 1 phần để làm vốn/tài sản ban đầu cho công ty phim để họ làm việc. Nói nôm na, hãy trả lại “công ty phim” cho 1 vài nghệ sỹ và trả cho họ 1 phần tiền có lợi từ đất (dĩ nhiên là nếu có) để làm vốn/tài sản ban đầu cho công ty phim./.

PV: Xin cảm ơn ông.

Theo Tố Uyên (thực hiện)

VOV

Căn hộ Waterina Suites nằm trong dòng căn hộ cấp cao nằm trong trọng điểm hành chính quận 2 thuộc phường Thạnh Mỹ Lợi, đó chính là sản phẩm liên doanh giữa Công ty Thiên Đức và Maeda Jimusho (Nhật Bản). Xem thêm tài liệu https://waterinasuites.info/#gia-ban-waterina-suites

Tìm hiểu thêm https://giakhanhland.vn/ban-can-ho-quan-9/

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *