Cựu chủ tịch Trần Anh: “Thị trường điện máy không còn nhiều tương lai”

Sau khi thương vụ “phân phối mình” cho Thế Giới Di Động đã đi vào hoạt động, ông Trần Xuân Kiên, giờ là cựu Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty Cổ phần Thế giới số Trần Anh, đã mở lòng chia sẻ về nguyên do phân phối Điện máy Trần Anh, về việc chọn lọc đối tác và về nhìn nhận tương lai của ngành điện máy Việt.

Trong câu chuyện có VnEconomy chiều 6/1/2018, 1 ngày trước khi ông rời văn phòng có hơn 10 năm gắn bó, ông Kiên nói:

– Cảm xúc khi này có tôi là lẽ thường vì mình đã có 4 tháng để dự tính và bây giờ chỉ là công việc để đã đi vào hoạt động, kết thúc thôi, nó không có nhiều cảm xúc lắm. Còn cảm xúc theo kiểu lớn nhất thì đó là thời điểm ra chọn lọc và ký kết hợp đồng phân phối công ty cho Thế Giới Di Động.

Tôi vẫn nói vui bố mẹ có con cái gả đi lấy chồng thì cảm giác nó na ná như thế mặc dù mình cũng chưa có con đi lấy chồng.

Tôi cũng mất vài tháng suy nghĩ rồi mới đi đến chọn lọc phân phối. Sau khi chọn lọc, tôi có qua trao đổi có đối tác lớn là Nojima (Nhật Bản) và hai bên đã trao đổi 1 thời gian. Họ biết một số cổ đông sáng lập nắm quyền chi phối nên Nojima cũng đồng thuận có chọn lọc của mình.

Vì sao phân phối?

Có tới 15 năm thi công, phát triển và gắn bó, vậy đâu là nguyên do ông chọn lọc phân phối Trần Anh khi mà công ty cũng đang là 1 trong những hệ thống phân phối lẻ điện máy và có thương hiệu lớn danh tiếng miền Bắc?

Lý do chính là tôi nhìn thấy phân khúc này không còn nhiều tương lai. Tôi đi 1 số nước, ở một số phân khúc phát triển và những nước quanh khu vực, tài liệu mà mình cảm thấy và nhìn thấy, thì mức độ tiêu thụ đồ điện máy ở 1 số nước bắt đầu đi vào ngưỡng bão hòa.

Và thứ hai là xu thế thương mại điện tử phát triển rất mạnh.

Ở rất nhiều nước, bình quân 1 năm có tới cả trăm trung tâm mua sắm điện máy đóng cửa. Như Trung Quốc lên tới vài trăm trung tâm mua sắm. Trong dao động 5 năm vừa rồi, một số trung tâm mua sắm điện máy kiểu cửa hàng offline đóng cửa rất nhiều.

Ở Nhật Bản, hệ thống trung tâm mua sắm điện máy lớn nhất trong năm 2016 cũng đóng dao động 100 trung tâm mua sắm. Còn Trung Quốc, hai nhà phân phối lẻ danh tiếng là Gome và Shining mỗi bên cũng đóng cửa mấy trăm trung tâm mua sắm. Best Buy của Mỹ cũng đóng rất nhiều.

Tôi nhìn thấy xu thế thương mại điện tử sẽ bùng lên và bởi thế việc kinh doanh offline sẽ gặp gặp khó. Ngoài ra, cộng có nhu cầu của người dân bắt đầu đến ngưỡng tăng trưởng chậm lại. Điều đó cho thấy phân khúc đã đến ngưỡng bão hòa.

Như phân khúc Nhật Bản, ngành này có những năm còn tăng trưởng âm. Một số nước trong khu vực như Singapore, sản lượng điện máy năm vừa rồi cũng sụt giảm mấy chục phần trăm.

Đối có phân khúc Việt Nam, ở thời điểm này có thể mới bắt đầu đi ngang và 1 hai năm tới thì có thể đi ngang nhiều hơn. Đồng thời, ảnh hưởng của một số công ty thương mại danh tiếng trên địa cầu vào Việt Nam đảm bảo sẽ tác động không nhỏ tới một số cửa hàng truyền thống.

Và đó là những nguyên do tôi rút khỏi phân khúc.

Nếu gặp khó đến từ xu hướng thương mại điện tử thì sao Trần Anh không đầu tư đẩy mạnh phát triển mảng kinh doanh thương mại điện tử song song có cửa hàng truyền thống, giống như của Thế Giới Di Động?

Cái đó khó, rất khó.

Vì là hai mảng kinh doanh khá khác nhau, giống như Walmart bị tranh đua bởi Amazon. Họ cũng mua công ty thương mại điện tử để tập trung nhưng thực sự chưa đối chọi lại được có Amazon.

Hay như Gome và Shining ở Trung Quốc cũng là những hệ thống rất mạnh nhưng cũng không tranh đua được có Alibaba, rồi JD.com, những trang thương mại điện tử này khiến cho tình hình kinh doanh offline ở Trung Quốc bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

4-5 năm trước, trong 1 lần trò chuyện có VnEconomy, ông nói phân khúc điện máy đang tranh đua rất khốc liệt (ở phân khúc Hà Nội) và mình cứ nỗ lực theo chiến lược đặt ra, đến khi không gắng sức được nữa, gặp khó quá, thì có thể phân phối đi. Phải chăng kết quả vừa qua đã được ông nhìn nhận hay hình dung ra từ 4-5 năm về trước?

Có thể khi đó tôi nói vui thôi chứ phân khúc khi đó vẫn sơ khai mà. Lúc đối tác Nojima đầu tư vào Trần Anh mới có 4 trung tâm mua sắm. Bao nhiêu tỉnh thành đã ai mở đâu, mỗi lần khai trương cứ đông nườm nượp hàng nghìn người.

Tất nhiên tôi cũng nhìn thấy từ 5 năm trước là sẽ có người chơi dẫn đầu phân khúc, và cũng nghĩ mình có thể là người dẫn đầu hoặc 1 ai đó. Còn chuyện phân phối công ty thì chưa nghĩ tới, bởi phân khúc đang sơ khai, cứ mở ra là thắng.

Không phải phân phối vì ai trả giá cao

Sao ông không chọn 1 nhà đầu tư nước ngoài, hay gần hơn là đối tác Nojima, mà lại chọn công ty trong nước, là Thế Giới Di Động, để phân phối?

Chúng tôi có những trao đổi nội bộ, thì trong số những nhà đầu tư quan tâm chúng tôi vẫn luôn có sự ưu ái hơn cho nhà đầu tư Việt Nam. Trong sâu thẳm suy nghĩ mình luôn có ưu ái cho nhà đầu tư Việt hơn. Nói thật nếu nhà đầu tư Việt Nam trả giá rẻ hơn thì cũng phân phối. Ở đó không phải câu chuyện cứ ai trả giá cao thì sẽ phân phối.

Thị trường Việt Nam, trong nhiều lĩnh vực đã bị rơi vào tay một số công ty nước ngoài. Mình cũng suy nghĩ điều đó không có lợi chung cho đất nước nên ưu tiên cho đối tác Việt Nam. Chúng tôi cũng chia sẻ thẳng điều này cho đối tác Thế Giới Di Động.

Thứ hai, đàm phán, làm việc có công ty Việt cũng nhanh hơn. Quy trình, thủ tục và chọn lọc nhanh hơn. Tôi và anh Tài (ông Nguyễn Đức Tài, Chủ tịch Thế Giới Di Động) chỉ mất hai buổi gặp nhau là đi đến ký kết hợp đồng.

Mua phân phối nhiều khi nó cũng là cái duyên nữa.

Vậy phân phối cho nhà đầu tư nước ngoài thì giá trị của Trần Anh có cao hơn không?

Con số cao hơn cũng tương đối. Còn bao nhiêu % thì tôi không chia sẻ.

Nhưng ông nhìn thấy tương lai của Trần Anh như thế nào sau khi về có Thế Giới Di Động?

Đưa ra 1 dự báo là rất khó vì nếu mình là người chọn lọc thì dự báo nó sẽ khác, còn mình không phải là người chọn lọc thì dự báo chỉ là đoán mò.

Người mua họ sẽ chọn lọc điều gì tốt nhất cho họ hoặc cho Trần Anh, và tôi tin đó là chọn lọc đúng.

Cuộc chơi đã an bài

Như ở trên ông có nói, phân khúc đã đến ngưỡng bão hòa nhưng đó là ở 1 số phân khúc trên địa cầu và khu vực, chứ ở Việt Nam, mới 4 năm trước vẫn còn là “mảnh đất sơ khai” lẽ nào giờ đã bị “khai phá” hết?

Trong ba năm vừa rồi, tổng số lượng trung tâm mua sắm điện máy mở thêm ở Việt Nam dao động trên 800 cái, trong khi ở thời điểm ba năm trước, tổng mô hình trung tâm mua sắm cả nước chỉ có dao động 50 trung tâm mua sắm.

Năm 2013, Trần Anh mới có 4 trung tâm mua sắm, và 2014 mới bắt đầu mở. Tôi nhớ không nhầm, bên Media Mart đâu đó có dao động 4-5 cái, Pico có 2-3 cái, HC có 3-4 cái, cộng cả miền Bắc mấy công ty là dao động 20 cái. Trong Nam có Nguyễn Kim có dao động 10 cái, rồi Điện máy Chợ Lớn…

Ngoài ra còn có Điện Máy Xanh khi đó mới mở thăm dò. Tóm lại, tính cả một số điểm trung tâm mua sắm của Điện Máy Xanh, thì cả nước mới có dao động dưới 100 điểm phân phối, nhưng đến giờ số trung tâm mua sắm đã dao động 1.000 cái, riêng Điện Máy Xanh dao động 670 cái.

Như vậy, chỉ trong 3-4 năm, tổng số thị trung tâm mua sắm điện máy đã tăng gấp 10 lần. Mật độ quá dầy, dư địa mở đã không còn hoặc cực kỳ ít. Đi tuyến tỉnh, thậm chí cả tuyến huyện, thấy tỷ lệ của trung tâm mua sắm điện máy dầy quá. Nhìn bản đồ địa điểm của Điện Máy Xanh có những huyện mở mấy cái, trong khi những năm trước không có.

Do tỷ lệ mở dầy bởi thế nên doanh thu trên điểm của một số trung tâm mua sắm cũng bắt đầu bị giảm.

Nói bởi thế thì gặp khó và rủi ro cũng đang đến có những công ty điện máy khác đó chứ, chưa kể nhiều hệ thống còn nhỏ hơn Trần Anh?

Tôi nghĩ toàn bộ đều cảm thấy.

Nếu ba năm trước, người nắm thị đa số nhất về điện máy ở Việt Nam, nghĩa là số 1, là 8%, người số 2 dao động 3%, còn lại nắm 1-2%, nên thời cơ cho mọi người là rất nhiều. Nhưng thời điểm bây giờ, người số 1 đã nắm 35% rồi, người số 2 dao động 15%. Các đó 3-4 năm, top 3 thì chiếm dao động 12% tổng miếng phân phốih phân khúc. Giờ thì top 2 đã chiếm 50% và top 3 thì phải nắm cỡ dao động gần 60% tổng phân khúc.

Như vậy, thời cơ của những người còn lại sẽ khó hơn. Đó cũng được xem là nguyên do thứ ba. Vì cuộc chơi đã an bài rồi.

Nhưng ông gắn bó có nó 15 năm rồi, giờ bỏ khó lắm chứ…

Không sao. Mình vẫn kinh doanh mà. Trừ phi là nghỉ hoặc chuyển sang làm nghề khác. Nếu vẫn kinh doanh, mình đổi sang 1 sản phẩm khác, ngành khác nhiều khi nó gây cho mình rất hứng thú.

Khi phân khúc điện máy thực sự gặp khó thì mình cũng nhìn thấy ở phân khúc Việt Nam còn rất nhiều thời cơ, nhiều mảng khác sơ khai hơn, nó giống phân khúc điện máy một sốh đó năm bảy năm và chưa có người dẫn dắt phân khúc, vì lý do gì mình không chọn một sốh dừng lại.

Nhưng biết đâu mình cứ gắng sức, nỗ lực, thì sẽ vào top 3 và cao Bên cạnh đó thì sao?

Vấn đề là cộng 1 công sức bỏ ra có thể nên chọn lọc làm thứ khác, vì trong phân khúc top 3 nhìn thấy đều là những công ty trị giá hàng tỷ USD, liệu mình có khả năng và cái giá phải trả để ở trong top 3 là như thế nào?

Cuộc chơi có tính chất dài hạn. Nếu nỗ lực để vào top đó cũng có thể được nhưng khi đó mình nghĩ đến chuyện liệu có phân khúc khác mà dành nỗ lực bởi thế nhưng không phải là top ba nữa mà có thể là số 1, hoặc đâu đó số 2 1 một sốh mau chóng hơn, phân khúc bớt tranh đua hơn, thì mình chọn lọc con các con phố đó.

Top 2 mới “có ăn”

Với thực ở của ngành điện máy Việt Nam giai đoạn này, ông nhìn nhận như thế nào về xu hướng phát triển của ngành này?

Tôi nghĩ phân khúc điện máy gần và giống có phân khúc liên hệ di động. Khoảng 3 năm tới top 3 sẽ nắm giữ cỡ dao động 70% thị phần, những người còn lại sẽ chia phần còn lại. Như phân khúc liên hệ, bây giờ gọi là “có ăn” thì chỉ có top 2, còn lại người khác cũng rất gặp khó hoặc phải chuyển nghề. Điện máy có thể không nằm ngoài quy luật đó.

Thế còn xu hướng chuyển nhượng sáp nhập của ngành điện máy thì sao?

Chủ quan tôi nghĩ xu thế chuyển nhượng sáp nhập chắc 2018 sẽ bùng lên. Thương vụ giữa Trần Anh và Thế Giới Di Động có thể giả dụ “phát súng” Thứ nhất, nên mọi người sẽ quen hơn, vì lĩnh vực này chưa xảy ra bởi thế. Đấy là xu thế không tránh khỏi, một số nước khác cũng thế.

Ở một số nước khác bình thường phân khúc như thế này thì chuyện chuyển nhượng sáp nhập sẽ dồn dập, vì cứ phân khúc có top 3 chiếm trên 50% là quá trình chuyển nhượng sáp nhập đã diễn ra rất mạnh rồi.

Nhưng liệu trong xu hướng chuyển nhượng này, ngành điện máy có nguy cơ rơi vào tay một số nhà đầu tư nước ngoài không?

Không thể nào đoán được. Không ai nói trước là nó sẽ như thế nào.

Vậy còn cuộc chiến tranh đua về giá, biên lợi nhuận thấp – những thứ vốn được xem là “điểm tối” của ngành điện máy, liệu có tiếp tục là mối lo ngại trong tương lai không?

Mức độ tranh đua về giá ở phân khúc điện máy mấy năm nay đã đỡ rất nhiều rồi, không còn như những năm trước vì một số công ty cũng tập trung vào thế mạnh riêng của mình. Câu chuyện tranh đua về giá không còn quá khốc liệt quá mạnh mẽ như một sốh đó 5-7 năm.

Từ năm 2014, khi một số bên mở đi một số tỉnh thì mọi người thấy phân khúc vẫn sơ khai nên không còn chú ý về giá ở địa bàn Hà Nội. Ngoài ra, do tỷ lệ trung tâm mua sắm quá dầy nên người mua cũng dải ra trong năm, không phải dồn về tết, đồ điện máy giá bình quân giảm xuống. Đối có một số gia đình nó trở thành đồ phổ thông mua sắm không ngừng nghỉ.

Còn về tỷ suất lợi nhuận thì tăng lên đó chứ. Ví dụ năm 2013, tỷ suất lợi nhuận gộp của Trần Anh chỉ 8% -9%, đến 2016 lên hơn 12% và mấy tháng đầu năm 2017 lên dao động 14%. Hay như Điện Máy Xanh, một sốh đó 3 năm, tỷ suất lợi nhuận gộp của họ là 11-12% nhưng giờ nên tới 17%.

Còn nhà nào nói không tăng, giảm đi là do một sốh “ông” quản trị thôi, hàng về mà luôn chuyển hàng tồn kho không tốt thì dĩ nhiên làm sao có lợi nhuận.

Nói chung sau 2013 đến năm vừa rồi, biên lợi nhuận của ngành điện máy tăng nhiều, trung bình dao động 5-6%. Tất nhiên, còn về doanh thu trên điểm bản, như tôi nói thì giảm đi, vì tỷ lệ mở dày đặc.

Trần Anh chính thức về tay Thế Giới Di Động, công bố dàn lãnh đạo mới có CEO 8x

Theo Mạnh Chung

VnEconomy

Căn hộ Waterina Suites nằm trong dòng căn hộ cấp cao nằm trong trung tâm hành chính quận 2 thuộc phường Thạnh Mỹ Lợi, đó chính là sản phẩm liên doanh giữa Công ty Thiên Đức và Maeda Jimusho (Nhật Bản). Xem thêm tài liệu https://waterinasuites.info/#gia-ban-waterina-suites

Tìm hiểu thêm https://giakhanhland.vn/ban-can-ho-quan-9/

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *