Cựu “nữ tướng” Adayroi Lê Hoàng Uyên Vy: Indonesia, Malaysia, Singapore đã có nhiều startup tỷ đô, vì sao Việt Nam nhiều người tài nhưng 10 năm nay không có nổi một Unicorn?

“Trong 10 năm gần đây, ở sao Việt Nam vẫn chưa có 1 Startup Unicorn nào trong khi ở một số phân khúc khác như Singapore, Indonesia, thậm chí Malaysia, đã có rất nhiều công ty được định giá hơn tỷ đô?”, cựu CEO Adayroi.com, hiện là giám đốc quỹ đầu tư ESP Capital – Lê Hoàng Uyên Vy trăn trở.

Cựu “nữ tướng” Adayroi Lê Hoàng Uyên Vy: Indonesia, Malaysia, Singapore đã có nhiều startup tỷ đô, ở sao Việt Nam nhiều người tài nhưng 10 năm nay không có nổi 1 Unicorn? - Ảnh 1.

Unicorn (Kỳ lân) là tên gọi dành cho một số Startup được định giá từ 1 tỷ USD trở lên. Tại Đông Nam Á, có thể kể đến những cái tên đình đám như SEA (Singapore), Grab (Malaysia), hay Go-Jek, Traveloka, Tokopedia (Indonesia)… Cuối năm 2017, Philippines cũng ghi dấu ấn trên bản đồ Startup địa cầu khi có Unicorn Thứ nhất – startup 3 năm tuổi Revolution Precrafted gọi vốn thành công trong vòng series B từ một số nhà đầu tư và được định giá hơn 1 tỷ USD.

“Theo thống kê, tuổi trung bình của Unicorn ở Mỹ là dao động 7 năm. Trung Quốc là 1 ‘nhà máy sản xuất Unicorn’, tuổi trung bình của Unicorn của họ chỉ là 4 – 5 năm. Tôi hy vọng trong vòng vài năm tới, Việt Nam sẽ xuất hiện nhiều startup tầm cỡ Unicorn”, cựu nữ tướng Adayroi.com Lê Hoàng Uyên Vy, nay là Giám đốc Điều hành của Quỹ ESP Capital tâm sự.

Vy chia sẻ, khi thảo luận có một số quỹ đầu tư ở Singapore, họ đều có chung thắc mắc: Tại sao phân khúc Việt Nam tiềm năng đến vậy mà không có Unicorn trong 10 năm gần đây?

Cựu “nữ tướng” Adayroi Lê Hoàng Uyên Vy: Indonesia, Malaysia, Singapore đã có nhiều startup tỷ đô, ở sao Việt Nam nhiều người tài nhưng 10 năm nay không có nổi 1 Unicorn? - Ảnh 2.

Ngay cả Philippines – quốc gia có dân số hơn Việt Nam vài triệu người, GDP/người nhỉnh hơn chúng ta 1 chút cũng đã có Unicorn Thứ nhất hồi cuối năm 2017. Nguồn: World Bank, số liệu năm 2017.

Cựu “nữ tướng” Adayroi Lê Hoàng Uyên Vy: Indonesia, Malaysia, Singapore đã có nhiều startup tỷ đô, ở sao Việt Nam nhiều người tài nhưng 10 năm nay không có nổi 1 Unicorn? - Ảnh 3.

“Tôi cảm thấy trong hệ sinh thái khởi nghiệp ở Việt Nam GĐ này đang thiếu một số quỹ đầu tư mạo hiểm ở vòng sơ khởi”, Vy nhìn nhận.

Hiện ở, Việt Nam đang có hơn 3.000 công ty khởi nghiệp, chủ yếu là một số công ty còn ở diện tích nhỏ trước vòng gọi vốn Series A. Tuy nhiên, số lượng quỹ đầu tư mạo hiểm ở một số vòng sơ khởi đang làm việc ở Việt Nam lại ít hơn 10. Những startup ở những phân khúc như Singapore, Malaysia, Indonesia đang có lợi thế nổi bật so có Việt Nam trong việc tiếp cận nguồn vốn ở một số vòng sơ khởi, từ đây có thể mau chóng tăng trưởng để chiếm lĩnh phân khúc.

“Tôi nghĩ những nhà sáng lập ở Việt Nam có năng lực tốt và tư duy nhạy bén. Nếu có những quỹ đầu tư quyết liệt, cộng đồng hành hỗ trợ sát sao thì sớm muộn gì Việt Nam cũng sẽ chào đâyn thêm được nhiều startup đạt đến tầm định giá Unicorn”, Uyên Vy kỳ vọng.

Cựu “nữ tướng” Adayroi Lê Hoàng Uyên Vy: Indonesia, Malaysia, Singapore đã có nhiều startup tỷ đô, ở sao Việt Nam nhiều người tài nhưng 10 năm nay không có nổi 1 Unicorn? - Ảnh 4.

* Quỹ của ESP Capital có bao nhiêu vốn? Và thường đầu tư vào Startup ở GĐ nào?

Lê Hoàng Uyên Vy – Giám đốc điều hành ESP Capital: Quỹ chúng tôi hiện có diện tích 20 triệu USD, thường đầu tư ở vòng Seed (hạt giống) và sẽ có thể đầu tư tiếp (follow up) ở 1 số vòng thứ hai.

Theo tiêu chuẩn đầu tư, vòng Seed thường có mật độ thất bại cao nhất vì một số startup ở thời điểm này thường rất mới, gần như chỉ có “hai bàn tay trắng”. Khi đến những vòng sau đây như Series A, Series B thì ít nhất đã phải chứng minh được phân khúc, bạn, và doanh thu đáng kể…

Cựu “nữ tướng” Adayroi Lê Hoàng Uyên Vy: Indonesia, Malaysia, Singapore đã có nhiều startup tỷ đô, ở sao Việt Nam nhiều người tài nhưng 10 năm nay không có nổi 1 Unicorn? - Ảnh 5.

Tuy đầu tư vòng Seed có tỉ lệ rủi ro thất bại cao hơn, nhưng tôi nghĩ rằng Việt Nam cần nhiều quỹ đầu tư vòng Seed hơn, từ đây mới có thể giúp startup “đủ lớn” để gọi một số vòng vốn thứ hai.

Một điều khá đặc trưng của ESP Capital là chúng tôi KHÔNG CẦN EXIT (thoái vốn – PV). Theo thông lệ trong ngành, một số quỹ đầu tư vòng Seed thường sẽ thoái vốn ở vòng Series B. Nhưng tôi nghĩ đi nghĩ lại thì nếu thoái vốn sớm quá thì khó thể đồng hành có nhà sáng lập để có thể giúp startup trở thành Unicorn.

Ngoài ra, tôi thường khuyên một số sáng lập viên là hãy xây sản phẩm để phục vụ bạn, chứ không phải theo ý thích của nhà đầu tư. Nếu thi công 1 Startup có mục tiêu để phân phối cho nhà đầu tư thì nhiều khi một số sáng lập viên sẽ xây thích hợp có “gu” của một số quỹ đầu tư ở vòng thứ hai. Nhưng nếu nhắm đích xây nên Unicorn thì họ chỉ nên hướng đến trải nghiệm tốt nhất cho bạn.

* Vy nói muốn xây Unicorn của Việt Nam, vậy có ràng buộc nào về việc hạn chế phân phối cổ phần cho nhà đầu tư nước ngoài ở trong những GĐ nhất định ban đầu?

Câu chuyện đầu tư là cân đối giữa bức tranh tài chính của quỹ và lợi ích của startup. Thường một số quỹ đầu tư mạo hiểm phải có lượng cổ phẩn đủ lớn để đạt hiệu quả tài chính, nhưng cũng chỉ muốn chiếm 1 lượng cổ phần thiểu số để không làm mất động lực của nhà sáng lập.

Lấy ví dụ, ESP Capital khi đầu tư thường chỉ nắm giữ từ 10% đến 20%. Nếu số tiền đầu tư cần nhiều mà mức định giá của Startup còn thấp thì chúng tôi cũng ít khi nào nắm giữ quá 30% cổ phần, trừ 1 số trường hợp đặc trưng đầu tư theo mô hình venture builder (cộng thi công startup).

Cựu “nữ tướng” Adayroi Lê Hoàng Uyên Vy: Indonesia, Malaysia, Singapore đã có nhiều startup tỷ đô, ở sao Việt Nam nhiều người tài nhưng 10 năm nay không có nổi 1 Unicorn? - Ảnh 6.

Sau một số vòng gọi vốn, nhà sáng lập thường vẫn nên nắm giữ lượng cổ phần tương đối đáng kể để đủ quyền chủ động điều hành công ty, từ đây startup mới có thể phát triển bền vững. Còn khi nhà đầu tư yêu cầu nắm giữ quá nhiều cổ phần, như ở mức 51% trở lên, Startup sẽ rất khó có thể gọi vốn tiếp tục ở những vòng lớn hơn.

Có 1 số trường hợp nhà đầu tư chiến lược nước ngoài sẽ mong muốn tham dự ở 1 mức cổ phần nhiều hơn thông lệ (ví dụ 35%-49%) hoặc mua lại công ty (80%-100%). Tuy nhiên, một số sáng lập viên cũng nên cân nhắc thời điểm thích hợp để gọi vốn để tránh tỉ lệ có của mình bị pha loãng (dilute) nhiều.

Nếu muốn thi công Unicorn thì nhiều khi phải nhận lời rủi ro, từ chối những lời yêu cầu mua lại công ty ở những mức giá quyến rũ, nhiều khi lên đến hàng trăm triệu để theo đuổi tầm nhìn 1 một sốh xuyên suốt.

Cựu “nữ tướng” Adayroi Lê Hoàng Uyên Vy: Indonesia, Malaysia, Singapore đã có nhiều startup tỷ đô, ở sao Việt Nam nhiều người tài nhưng 10 năm nay không có nổi 1 Unicorn? - Ảnh 7.

* Vậy câu chuyện phát triển ra phân khúc toàn cầu (Go Global) thì sao?

Để trở thành Unicorn thì startup buộc phải có doanh số “trăm triệu” đô hoặc nhiều “chục triệu” bạn, tùy vào lĩnh vực kinh doanh của mình. Chính vì vậy, đối có những ngành hàng có dung lượng phân khúc nội địa chưa quá lớn, startup phải mau chóng mở rộng ra khỏi lãnh thổ phân khúc Việt Nam và tạo được dấu ấn toàn cầu để có thể đạt diện tích tỷ đô.

Có 1 số lĩnh vực ở Việt Nam có dung lượng phân khúc rất lớn (như lĩnh vực y tế, phân phối lẻ) thì startup vẫn có thể đạt diện tích Unicorn nếu trở thành công ty dẫn đầu ở phân khúc nội địa. Tuy nhiên, trong trường hợp một số công ty tầm Unicorn trên địa cầu thâm nhập phân khúc nội địa, họ sẽ có lợi thế tranh đua về diện tích và nguồn tài chính dồi dào. Khi đây, nếu startup Việt không đủ sức bật, một số startup toàn cầu có thể tạo ra rào cản làm việc lớn để thu mua lại startup Việt ở mức giá thấp.

Cựu “nữ tướng” Adayroi Lê Hoàng Uyên Vy: Indonesia, Malaysia, Singapore đã có nhiều startup tỷ đô, ở sao Việt Nam nhiều người tài nhưng 10 năm nay không có nổi 1 Unicorn? - Ảnh 8.

* Theo Vy, mảng nào của Việt Nam sẽ có Unicorn Thứ nhất?

Một vài mảng đang tăng trưởng mạnh, phân khúc còn trống, và nếu thành công sẽ có thể mau chóng dẫn đầu phân khúc, thi công lên rào cản rất lớn là MedTech (Công nghệ Y tế), FinTech (Công nghệ Tài chính), EduTech (Công nghệ Giáo dục).

* ESP Capital hiện đầu tư vào những Startup nào?

Việt Nam đang có lợi thế về mặt dân số có hơn 96 triệu người, trong đây, thế hệ Millennials đang là hạt nhân của nền kinh tế và là động lực thúc đẩy sự phát triển của xã hội. Chính vì vậy, những nền móng công nghệ tốt có thể tiện dụng lôi kéo được “nhiều triệu” bạn Millennials sử dụng, do đối tượng bạn trẻ tuổi này có mức lương tăng lên và khả năng sử dụng thiết bị điện tử tốt.

Từ những nhận định trên, ESP Capital chọn lọc tập trung đầu tư vào những startups đang thi công một số sản phẩm và dịch vụ tạo thành 1 hệ sinh thái phục vụ cho bạn Millennials.

Danh mục trong hệ sinh thái này của chúng tôi có thể kể đến Canavi.com (viết tắt của Career Navigation) – mạng xã hội định hướng nghề nghiệp; Homedy.com, nền móng cung cấp tài liệu về lĩnh vực BĐS; Wefit.vn – nền móng kết nối phòng tập Gym, làm đẹp và chăm sóc sức khỏe; Cooky.vn – nền móng chia sẻ công thức nấu ăn; JamJa.vn – nền móng deal giảm giá theo giờ; Luxstay.net – nền móng cho thuê căn hộ và Homestay theo mô hình kinh tế chia sẻ…

Cựu “nữ tướng” Adayroi Lê Hoàng Uyên Vy: Indonesia, Malaysia, Singapore đã có nhiều startup tỷ đô, ở sao Việt Nam nhiều người tài nhưng 10 năm nay không có nổi 1 Unicorn? - Ảnh 9.

“Hệ sinh thái” Startup được rót vốn từ ESP Capital.

Ngoài ra, ESP Capital cũng đã đầu tư vào 2 công ty khởi nghiệp có diện tích tầm “khu vực” là Uiza.io – nền móng dịch vụ đám mây cho video và livestream và Ecomobi.com – nền móng hỗ trợ phân phối hàng trực tuyến. Cả hai startups này đều đã phục vụ được nhiều bạn ở Đông Nam Á và đang mở rộng sự hiện diện trên toàn địa cầu.

Tính đến thời điểm này, ESP Capital đã đầu tư được 12 công ty. Năm nay, chúng tôi sẽ tập trung tìm kiếm một số công ty khởi nghiệp trong mảng EduTech, Fintech, Entertainment (Giải trí), và TravelTech (Công nghệ du lịch).

* Vy nói ở vòng Seed, Startup chỉ có “hai bàn tay trắng”, vậy căn cứ vào tiêu chí nào để ESP chọn lọc Startup để đầu tư?

Đầu tư Startup vòng Seed chủ yếu phải nhìn vào nhân tố “con người”. Đối có tôi, một số nhân tố khác như Thị trường, Sản phẩm, Công nghệ cũng quan trọng, nhưng không phải nhân tố chọn lọc. Tôi luôn tin rằng “con người” đi trước, rồi công ty sẽ đi theo sau.

Bởi vậy, chúng tôi luôn gắng sức tìm kiếm như nhà sáng lập có cộng tầm nhìn, có tinh thần kiên nhẫn bền bỉ, có đam mê để cộng đồng hành thi công những công ty tầm cỡ.

* Cảm ơn Vy!

Bảo Bảo

Hương Xuân

Theo Trí Thức Trẻ

Atadi sáp nhập vào VnTrip: ‘Nước cờ liên thủ’ của startup Việt để chống lại Booking, Agoda

Bảo Bảo

Theo Trí Thức Trẻ

Bạn đang xem chuyên mục tin tuc tong hop waterinasuites.info của https://waterinasuites.info

Tìm hiểu thêm tài liệu:

==> Cho thuê Vinhomes Central Park Tân Cảng Bình Thạnh giá rẻ
==> Cho thuê Vinhomes Golden River Ba Son Quận 1 giá rẻ
==> Dự án Căn hộ De La Sol Capitaland
==> Dự án SwanBay Đại Phước
==> Dự án Swan Park Nhơn Trạch Đồng nai

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *