Dấu chấm hết cho thời của những nhà kỹ trị?

Ngày 6/9 vừa qua, Fischer – người được coi là có thể kế tục phần nào sự nghiệp của Keynes – vừa thông báo ông sẽ rời khỏi chiếc ghế Phó Chủ tịch Fed. The Economist cho rằng đây có thể là sự kiện đặt dấu chấm hết cho thời kỳ của những nhà kỹ trị.

Năm 2004, Stanley Fischer đã nhớ lại và miêu tả “phép màu” mà ông cảm nhận được khi là 1 sinh viên chuyên ngành kinh tế trong những năm 1960. “Bạn có 1 loạt mhững phương trình và điều đây đồng nghĩa quý khách có thể kiểm soát cả nền kinh tế”. Chính phủ kỹ trị – ước mơ về 1 Chính phủ được điều hành bởi 1 nhóm mhững chuyên gia uyên bác – bắt đầu nổi lên kể từ thế kỷ 20, trong bối cảnh những mhữngh tân chóng mặt trên mọi phương diện khiến địa cầu phát triển thành phức tạp 1 mhữngh khó hiểu. Trong kinh tế, làn sóng này mạnh mẽ nhất trong những năm 1930, có cuộc mhữngh mạng trong điều hành chính sách bán hàng kinh tế mà Keynes tạo ra.

Cách đây 1 thế kỷ, khi mà mhững nhà vật lý khám phá ra những bí mật của nguyên tử và mhững nhà hóa sinh nghiên cứu kỹ về nhân tố căn bản của sự sống, mhững nhà kinh tế học đang bận rộn sắp xếp lại lĩnh vực của mình. Nhưng sự phức tạp càng ngày càng tăng lên trong công việc của họ gây ra 1 rắc rối: những người không chuyên sẽ chẳng thể hiểu hết. Nhóm chuyên gia giải đáp có ý nghĩa quan trọng đối có công tác quản lý nền kinh tế. Tầm ảnh hưởng của họ càng tăng lên trong thời kỳ chiến tranh.

Trong những năm sau chiến tranh địa cầu thứ hai, khi Fischer mới chỉ là 1 cậu bé sống ở vùng đất mà giai đoạn này là Zambia, quyền lực của mhững nhà kỹ trị được tăng cường bằng những định chế siêu chính phủ như World Bank và IMF hay những hội đồng cố vấn kinh tế sử dụng những phương trình của Keynes để đưa ra tiên đoán và chính sách bán hàng điều hành nền kinh tế.

Nhưng những hệ thống này lại có lỗ hổng và rắc rối bắt đầu xuất hiện từ những năm 1970. Tăng trưởng giảm tốc, mhững đồng tiền chao đảo và lạm phát tăng cao khiến những ý tưởng của Keynes bị hoài nghi. Robet Lucas là người tiên phong thách thức mhững cơ sở của lý thuyết kinh tế vĩ mô vốn trước đây bị chi phối bởi mhững biện pháp tiếp cận theo kinh tế học Keynes. Theo ông, 1 loạt mhững chính sách bán hàng kích thích kinh tế có thể khiến mọi người lầm tưởng rằng nền kinh tế đang vận hành tốt hơn so có thực ở nhưng kỳ thực là lạm phát tăng chứ không phải tăng trưởng được tạo ra.

Fischer chính là người “hồi sinh” phong trào giao nhiệm vụ quản lý cho mhững nhà kỹ trị. Trung tâm của làn sóng này là Học viện công nghệ Massachusetts (MIT), cái nôi của nhiều nhà lãnh đạo nổi tiếng như Paul Samuelson, Rudiger Dornbusch và những học thuyết Keynes mới. Fischer cộng có những người khác đã phát hiện ra những thời điểm mà 1 sự can thiệp khéo léo có thể đem lại nhiều tác động tích cực. ví dụ, năm 1977, ông cho rằng mhững hợp đồng dài hạn sẽ ngăn cản giá cả và tiền thu nhập mau chóng thích nghi có những mhữngh tân trong nền kinh tế. Những biến động này có thể dẫn đến tăng lên mật độ thất nghiệp trừ khi mhững nhà kinh tế học được trao quyền điều hành chính sách bán hàng. Các nhà kinh tế học theo trường phái Keynes mới đã trở thành Thống đốc NHTW và bộ trưởng Tài chính ở nhiều quốc gia trên khắp địa cầu.

Có thể kể đến những cái tên như Ben Bernanke, người đã điều hành Fed trong suốt thời kỳ khủng hoảng tài chính và tung ra 3 gói nới lỏng định lượng; Mario Draghi, người hiện vẫn là Chủ tịch NHTW châu Âu (ECB), Olivier Blanchard, chuyên gia kinh tế trưởng ở IMF vừa nghỉ hưu và người kế nhiệm Maurice Obstfeld. Đây là những người đàn ông đặt nền tảng cho kinh tế vĩ mô tân tiến, sau đây tiến hành chúng trong địa cầu thực.

Đó chính là con các con phố mà Fischer đã đi. Cuối những năm 1980, ông gia nhập World Bank có chức vụ chuyên gia kinh tế trưởng, nghiên cứu kỹ về tăng trưởng kinh tế và những sai lầm trong chính sách bán hàng có thể ngăn cản đà tăng trưởng. Sau đây ông trở thành phó giám đốc IMF, đứng ở trọng điểm mhững trận chiến chống lại khủng hoảng tài chính trong những năm 1990. Sau 1 thời gian làm ở Citigroup, ông lại về điều hành NHTW Israel và chèo lái nền kinh tế này đi qua suy thoái. Năm 2014, cựu Tổng thống Obama bổ nhiệm ông vào địa điểm Phó Chủ tịch Fed.

Fischer không ngừng nghỉ phải đối mặt có những sức ép khủng khiếp. Trong những năm 1990, IMF bị chỉ trích nặng nề về những điều kiện mà nó tiến hành lên những quốc gia đi vay vốn đang gặp nhiều gặp khó. Nhưng đây là 1 chọn lọc gặp khó bởi mhững nước có thể dễ thở hơn có những điều khoản hào phóng nhưng sẽ rất dễ mắc sai lầm trong chi tiêu và đẩy chính IMF vào tình thế gặp khó.

Bernanke và Draghi cũng không tránh khỏi những lời chỉ trích từ những người không hài lòng có mhữngh điều hành chính sách bán hàng tiền tệ của họ, nhưng nói chung thì họ đều được phân tách là đã vực dậy nền kinh tế Mỹ và châu Âu từ thảm họa

Dẫu vậy, nhìn khắp địa cầu ở thời điểm giai đoạn này sẽ thấy mhững nhà kỹ trị đang dần lùi vào phía sau cánh gà. Tầm ảnh hưởng của World Bank, IMF và mhững định chế tài chính quốc tế khác đang suy giảm. Những nước đứng sau (mà đặc thù là Mỹ) dường như đang quay lưng có sứ mệnh quốc tế. Trong khi đây Trung Quốc đang thi công những định chế tranh giành có World Bank và IMF để phục vụ tham vọng nâng tầm ảnh hưởng về địa chính trị. Ở châu Âu, thái độ thiếu ủng hộ của Đức đe dọa đến tầm ảnh hưởng của ECB.

Thực ra thì lý do dẫn đến hiện trạng này 1 phần là do sự thất bại của giới học thuật. Không phải khi nào mhững phép toán và lý thuyết kinh tế cũng sát có thực ở và dễ hiểu. Các chuyên gia tiên đoán của IMF gần như chẳng thể nhìn thấy suy thoái đang đến gần, Fed liên tục tiên đoán quá đà về nguy cơ lạm phát tăng. Bản thân chủ nghĩa Keynes mới cũng đối mặt có những mâu thuẫn nội bộ có mhững tranh cãi về thâm hụt ngân sách hay hiệu quả của chính sách bán hàng tiền tệ khi lãi suất ở mức gần 0.

Tuy nhiên, mối đe dọa lớn nhất đối có mhững nhà kỹ trị lại nằm ở nhân tố căn bản quan trọng nhất mà họ luôn tuân theo: những chọn lọc phức tạp phải được đưa ra 1 mhữngh độc lập, không bị ảnh hưởng bởi mhững chính trị gia. Khi những rắc rối vượt ngoài khả năng kiểm soát của họ xuất hiện – là 1 cuộc khủng hoảng ngân hàng trên phạm vi toàn cầu hoặc nền kinh tế chẳng thể thoát khỏi giảm phát, niềm tin của công chúng vào những nhà kỹ trị suy giảm nặng nề.

Elon Musk gửi tâm thư cho đội ngũ công nhân ở Tesla và để lại 1 bài học cho mọi nhà lãnh đạo trong bất cứ lĩnh vực gì

Theo Thu Hương

Trí thức trẻ

Căn hộ Waterina Suites nằm trong dòng căn hộ cấp cao nằm trong trọng điểm hành chính quận 2 thuộc phường Thạnh Mỹ Lợi, đây chính là sản phẩm liên doanh giữa Công ty Thiên Đức và Maeda Jimusho (Nhật Bản). Xem thêm tài liệu https://waterinasuites.info/#gia-ban-waterina-suites

Tìm hiểu thêm https://giakhanhland.vn/ban-can-ho-quan-9/

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *