Đường sống cho những công ty chia sẻ như Uber hay Airbnb: Muốn tồn tại thì hãy học cách sẻ chia

Thử tưởng tượng mhững công ty như Uber hợp tác có chính quyền thành thị thực hiện từng bước vấn đề xe cộ, tập trung vào mhững khu vực chưa được khai thác, hơn là đổ vào những phân khúc đông đúc và gây ra cuộc chạy đua cho phân khúc thấp.

Vài năm trước, Travis Kalanick, nhà sáng lập kiêm cựu Giám đốc điều hành Uber , đã có 1 buổi nói chuyện có 1 số nhà lãnh đạo công ty ở Boston. Ông dự báo về 1 địa cầu “không tắc các con phố” sẽ thành hiện thực trong 5 năm nữa.

Cách đây vài tuần, chính quyền thành thị New York đã thông qua những đạo luật giới hạn việc đăng ký phương tiện cho thuê mới do Uber và đối thủ của mình, Lyft, khai thác, nhằm tham khảo liệu có phải mhững dịch vụ gọi xe này là nguyên nhiên khiến tình hình giao thông ngày 1 tồi tệ.

Số lượng xe của mhững dịch vụ này tăng gần gấp đôi ở New York so có năm 2015. Thị trưởng Mayor Bill de Blasio đã ban hành 1 đạo luật mới, tăng lương bổng cho mhững tài xế, nhằm khích lệ mhững lãnh đạo công đoàn và mô hình taxi truyền thống trước áp lực từ loại hình dịch vụ này.

Cùng thời điểm, Uber ra mắt mức thua lỗ trong quý II và tăng ngân sách cho mảng “hành chính”, bao gồm kinh phí chuẩn bị cho mhững cuộc chiến pháp lý.

Rồi họ sẽ cần đến khoản ngân sách này. New York là thành thị mới nhất, sau London, Paris và mhững thành thị khác, ban hành lệnh cấm dịch vụ gọi xe, gây ra những xáo trộn đối có giao thông thành thị. Vấn đề này cần được nhìn nhận từ cả hai phía. Ở New York, nhờ có Uber và Lyft, việc gọi xe ở mhững quận ngoại ô phát triển thành độc đáo tiện lợi. Người dân sử dụng hàng chục chuyến mỗi tuần và thậm chí nghĩ đến việc phân phối luôn xe xe hơi của mình (nếu quý khách thắc mắc lí do nào dẫn đến suy nghĩ này, hãy đọc tiểu thuyết của Calvin Trillin về việc tìm chỗ đậu xe ở New York).

Ngược lại, tình hình giao thông có vẻ ngày 1 tồi tệ, bất kỳ ai đã đầu tư vào 1 giấy phép taxi truyền thống — từng được phân phối có giá hơn 1 triệu USD rồi sau đây lao dốc xuống mức giá sáu chữ số — đều thua lỗ nặng nề. Dĩ nhiên, đây là những gì mà công nghệ gây ra. Hãy thử hỏi những người theo xu hướng bảo thủ.

Vấn đề nằm ở chỗ trong khi khoa học kĩ thuật ở thế kỷ 21 đang tái cấu trúc lại nhiều ngành công nghiệp thì luật lao động vẫn cũ mèm như ở thế kỷ 19. Không mấy ngạc nhiên khi hàng loạt mhững tài xế tuyệt vọng đến mức phải tự sát. Nếu chúng ta muốn “nền kinh tế tự do” thực hiện đúng vai trò của nó, mhững công ty công nghệ trung gian, nhóm thu về nhiều lợi nhuận nhất từ mhững làm việc kinh doanh của mình — cần học mhữngh chia sẻ.

Cần có những mhữngh tân cả về khoa học kỹ thuật lẫn khả năng sinh tồn. Về bản chất, chúng ta nên từ bỏ sự vi diệu mà bằng mhữngh nào đây nền kinh tế tự do vẽ ra về việc giải quyết hiện trạng chênh lệch quyền lực giữa người lao động và mhững ông chủ. Các nhà thầu làm việc qua Uber, hay bất kì mhững công ty trung gian “dựa trên nhu cầu” quả thật được tự chủ hơn, và mhững cuộc khảo sát cũng cho thấy họ thích điều này. Như mhữngh mà Uber chứng minh điều này bằng đoạn quảng cáo về 1 người đàn ông da trắng trẻ tuổi và giàu có ngồi trong 1 chiếc xe chan hòa ánh nắng và mỉm cười, theo đúng khẩu hiệu “Freedom Pays Weekly.” Đó có thể là 1 giáo viên đang kiếm thêm lương bổng trong kì nghỉ hè.

Thực tế, phần nhiều mhững lái xe Uber là người gốc phi, Á hay Latin và chỉ nhận được khoản lương bổng dưới mức tối thiểu. Nhìn chung, mhữngh quản lý thuật toán trao nhiều quyền năng cho mhững công ty trung gian hơn. Họ không chỉ giám sát người lao động 24/7, mà còn kiếm lời từ lượng tài liệu thuật toán đồ sộ cho phép họ sa thải ngay tức thì mhững tài xế bị người dùng xếp hạng kém, hay lấy mức lợi nhuận biên cao hơn từ mhững lái xe sẵn sàng trả thêm để dùng dịch vụ tốc độ cao, mà không có bất kỳ ưu đãi nào cho họ.

Đây không phải là mhữngh mà 1 phân khúc nên làm việc. Đó là sự độc quyền dữ liệu sẽ càng ngày càng tước đi quyền lực của cả người lao động và nguồn vốn ở 1 mức độ mà chúng ta chẳng thể hình dung nổi. Không chỉ mhững tài xế bị “uber hóa” mà cả mhững bác sĩ chụp X quang, luật sư, nhà thầu và mhững kế toán viên cũng rơi vào tình cảnh này. Tất cả mhững dịch vụ giờ đều có thể được kết nối ở mức giá thấp thông qua mhững bên trung gian.

Thay vì chờ đợi sự kiểm soát từ chính quyền, mhững công ty công nghệ trung gian nên chịu trách nhiệm cho những mhữngh tân họ tạo ra — không chỉ trên khía cạnh tích cực. Điều này đòi hỏi sự mhữngh tân trong nhận thức. Nhiều ông lớn ngành công nghệ có xu hướng tự do thái quá và thâm nhập khu vực công 1 mhữngh tùy tiện. Uber đã tự làm xấu đi hình ảnh của mình do xâm nhập mhững phân khúc mới theo kiểu du kích, lũng đoạn phân khúc rồi sau đây đề xuất mhững đề nghị. (Hiện giờ hãng đang gắng sức cải thiện danh tiếng dưới thời Dara Khosrowshahi, người đã thay thế Kalanick vào năm ngoái.)

Lợi ích tiềm tàng của mhững dịch vụ gọi và chia sẻ xe — từ giảm tắc các con phố đến giảm ô nhiễm — chẳng thể thành hiện thực trừ khi mhững ông lớn hợp tác có khu vực công. Thử tưởng tượng mhững công ty như Uber hợp tác có chính quyền thành thị thực hiện từng bước vấn đề xe cộ, tập trung vào mhững khu vực chưa được khai thác, hơn là đổ vào những phân khúc đông đúc và gây ra cuộc chạy đua cho phân khúc thấp.

Điều tương tự cũng xảy ra có mhững dịch vụ trung gian khác, như Airbnb. Công ty này không ngừng nghỉ chào hàng khả năng khai thác du lịch ở mhững khu vực kế bên, nhưng tìm hiểu chỉ ra rằng ở mhững thành thị như New York, đa số mhững làm việc kinh doanh được thực hiện ở những khu vực thượng lưu — và những dịch vụ lớn nhất là của mhững nhà điều hành thương mại có vô vàn chọn lọc, có những tác động lên việc tăng giá thuê nhà và tăng mhững loại hình dịch vụ do mức sống càng ngày càng được cải thiện. Airbnb chính thức thực hiện chính sách phân phối hàng “one host, one home” (1 chủ có 1 nhà) ở New York, nhưng vẫn cần những giải pháp mạnh hơn.

Về phía người lao động, mhững công ty trung gian này phải chịu trách nhiệm cho kinh phí người lao động do những lũng đoạn phân khúc gây ra. Giáo sư Arun Sundararajan thuộc Đại học New York đã kiến nghị cho phép mhững công ty này mở 1 quỹ huấn luyện gọi là “bến đỗ an toàn” cung cấp bảo hiểm và những lợi ích khác cho mhững tài xế và những người lao động làm việc theo đề nghị mà không kích động những luật lao động như phân loại người lao động trong phân khúc này thành lao động toàn thời gian (điều mà mhững công ty luôn muốn tránh).

Đó sẽ là 1 rào cản, nhưng đồng thời tạo điều kiện cho cả hai bên thích nghi có những đạo luật mới đối có nền kinh tế dựa trên nhu cầu để chắc chắn nó sẽ không trở 1 phân khúc zero-sum.

Muốn tìm ý tưởng sáng tạo để kinh doanh, hãy nhìn mhữngh Uber, Netflix, GoPro để học hỏi

Theo Minh Trang

Trí thức trẻ

Bạn đang xem chuyên mục tin tuc tong hop waterinasuites.info của https://waterinasuites.info

Tìm hiểu thêm tài liệu:

==> Cho thuê Vinhomes Central Park Tân Cảng Bình Thạnh giá rẻ
==> Cho thuê Vinhomes Golden River Ba Son Quận 1 giá rẻ
==> Dự án Căn hộ De La Sol Capitaland
==> Dự án SwanBay Đại Phước
==> Dự án Swan Park Nhơn Trạch Đồng nai

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *