Hành trình vụt sáng rồi tắt lịm của hãng xe hơi quốc dân Malaysia Proton: Năm đầu tiên ai muốn mua phải đăng ký chờ 4 tháng, đến khi chính phủ mở cửa cho xe nhập khẩu phải vội bán mình

Câu chuyện về hãng xe hơi nội địa Malaysia để lại nhiều bài học cho Việt Nam.

Hãng xế hộp Geely của Trung Quốc đã mua lại thương hiệu xe hơi nội địa Proton của Malaysia vào năm 2017. Đó là 1 món hời có Geely. Thỏa thuận thành công, Geely tiếp cận được dây chuyền sản xuất của Proton ở Malaysia, cho phép họ phân phối xe mà không mất thuế tới bất kỳ đâu trong khối Asean.

Nhưng câu hỏi khiến nhiều người bất ngờ khi ấy là vì đâu mà chính phủ Malaysia chọn lọc đâyn nhận thỏa thuận này. Proton từng là biểu tượng xe hơi của đất nước Malaysia, niềm tự hào dân tộc.

Dự án Malaysia National Car được thiết lập vào năm 1979 bởi cựu Thủ tướng Mahathir Mohamad, được nội một vài thông qua vào năm 1982 và thành lập nên hãng xe nội địa Proton vào năm 1983. Ban đầu, ý tưởng này bị nhạo phân phốig nặng nề. Đảng đối lập, báo chí và cả một vài chuyên gia kinh tế đều hoài nghi về tính khả thi của dự án.

Nặng nề hơn, để giễu cợt ý tưởng này, họa sĩ nổi tiếng nhất Malaysia là Lat đã vẽ 1 bức biếm họa về chiếc xe xế hộp do nước này tự sản xuất có chiếc mái có hình xe bò kéo. Tuy nhiên, toàn bộ không vị thủ tướng lung lay.

Proton trở thành hãng xe thuộc có nhà nước duy nhất ở Malaysia. Năm 1985, Thủ tướng Mahathir cho mở nhà máy Shah Alam trên cơ sở liên doanh có hãng xe hãng Mitsubishi. Chính phủ Malaysia kiểm soát đa số nhà máy lắp ráp Proton, chỉ 17% thuộc có của hãng Mitsubishi Group.

Đến ngày 1/9/1985, Thủ tướng Mahathir “mở hàng” có chiếc Proton Saga xanh 1.5S như món quà tặng vợ.

Sự kiện chiếm hẳn 1 trang của tờ báo lớn nhất Malaysia – New Straits Times, có dòng tít: Proton – Biểu tượng của lòng tự tôn và trích lời của Thủ tướng “Điều này còn hơn cả 1 chiếc xe”.

Hành trình vụt sáng rồi tắt lịm của hãng xe hơi quốc dân Malaysia Proton: Năm Thứ nhất ai muốn mua phải đăng ký chờ 4 tháng, đến khi chính phủ mở cửa cho xe nhập khẩu phải vội phân phối mình - Ảnh 1.

Từ Saga trong tiếng Malaysia là loại hạt rất đồng đều nhau và từng có thời gian được dùng để cân đong vàng ra đời được đặt cạnh những hãng xe như hãng Volkswagen của Đức và Cinquecento của Ý hay Zhiguli của Nga. Chiếc xe nhận được sự ủng hộ của mọi người dân có kỳ vọng hỗ trợ nền công nghiệp đang phát triển trên các con phố hội nhập kinh tế toàn cầu của nước nhà.

Ngoài ra, thực ở chất lượng tốt và công nghệ Nhật Bản cộng giá cả tranh giành đã giúp Proton lôi kéo được người dùng trong nước.

Tuy nhiên, phải thừa nhận rằng Proton cũng nhận được sự hỗ trợ không nhỏ từ phía chính phủ. Từ khi bắt đầu sản xuất, Proton được ứng dụng chính sách phân phối hàng thuế ưu đãi do chính phủ đưa ra nhằm áp đảo một vài đối thủ, mau chóng chiếm lĩnh thị phần. Chẳng hạn, Proton chỉ phải trả 13% thuế linh kiện nhập khẩu, chủ yếu là động cơ và bộ truyền động từ Nhật Bản, trong khi một vài doanh nghiệp nước ngoài ở Malaysia phải trả 42%.

Chính vì vậy ngay trong năm Thứ nhất, tổng doanh số phân phối ra của Proton là 70.000 chiếc, chiếm 45% tức 2/3 phân khúc Malaysia, thậm chí người muốn mua phải nằm trong danh sách chờ đến 4 tháng.

Dòng xe Thứ nhất của Proton còn được bầu chọn là “Man of the year” (Người đàn ông của năm) ở Malaysia – khiến Malaysia trở thành đất nước Thứ nhất trong khu vực mở rộng bởi thế sang lĩnh vực xế hộp.

Một năm sau đây, tức là 1986, Proton đã chiếm 64% thị phần nội địa cho những dòng xe xế hộp dưới 1.600 cc, nhu cầu vượt xa nguồn cung.

Tuy nhiên công nghệ nước ngoài vẫn đâyng 1 vai trò quan trọng trong sản phẩm của Proton. Saga được phát triển dựa trên chiếc Lancer Fiore 4 cánh của hãng Mitsubishi Motors. Sau này hãng Mitsubishi cũng cung cấp nhiều linh kiện chính cho một vài mẫu xe của Proton. Đến cuối những năm 1990, Proton mới có thể tự mình phát triển một vài mẫu xe mới.

Sau khi tung ra chiếc xe nội địa hóa 100% vào năm 2000, Proton giúp Malaysia lọt vào nhóm 11 quốc gia trên toàn địa cầu có thể tự kiến trúc và sản xuất những chiếc xe xế hộp đạt chuẩn quốc tế vào năm 2002. Có thời kỳ Proton tuyển dụng tới 12.000 lao động.

Ở thời kỳ huy hoàng nhất, thị phần của Proton ở Malaysia đạt đỉnh 74% vào năm 1993. Dù đa số doanh thu đến từ phân khúc nội địa, Proton đã xuất khẩu sang nhiều phân khúc châu Á và cả Anh, Úc. Trong những năm 1990 mạng lưới phân phối hàng của Proton bao phủ khắp địa cầu, có mặt ở hơn 70 nước.

Năm 1992, cổ phiếu Proton lên sàn. Tháng 7/1993, Proton cho xuất xưởng chiếc xe thứ 500.000.

Phút “sảy chân”

Tuy nhiên, thành công của Proton thúc đẩy sự ra đời của những đối thủ tranh giành trong nước mà nổi trội nhất trong số đây là hãng xe Perodua.

Ngoài ra, khủng hoảng tài chính châu Á những năm 1990 đã khiến Proton lao đao. Số xe hơi được phân phối ra ở Malaysia đã giảm mạnh từ 404.000 chiếc trong năm 1997 xuống chỉ còn 163.000 chiếc trong năm 1998. Doanh thu và lợi nhuận của Proton vì đây cũng lao dốc theo, trong đây lợi nhuận ròng sụt giảm tới 41%.

Trong đa số lịch sử của hãng, Proton được hưởng quá nhiều ưu đãi từ chính sách phân phối hàng bảo hộ của chính phủ. Xe nhập phải chịu thuế lên tới 300%. Bên cạnh đây những người tiêu dùng chọn xe nội địa sẽ được hưởng khoản vay ưu đãi có thời hạn lên tới 9 năm. Proton còn được hưởng nhiều ưu đãi về thuế và được hỗ trợ giá thành tìm hiểu. Chính mức độ ưu đãi quá lớn khiến Proton chẳng thể tranh giành khi có đối thủ xuất hiện.

Từ chỗ chiếm 74% lượng xe mới phân phối ra ở Malaysia trong năm 1993, đến năm 2016 tức 1 thập kỷ sau khi Chính phủ giảm thuế đánh vào xe nhập theo cam đoan của hiệp định tự do thương mại ký kết có một vài nước ASEAN, con số giảm xuống chỉ còn 12,5%.

Thời điểm này, Proton gặp rắc rối lớn về vấn đề tài chính mặc dù đã nhận được khoản trợ cấp hơn 3 tỉ USD kể từ khi thành lập. Kết quả là vào năm ngoái, họ đã đâyn nhận “phân phối mình” cho hãng xe Trung Quốc Geely – đơn vị có hãng xe sang Volvo. Theo đây, Geely đã mua lại 49,9% cổ phần từ Proton.

Dẫu vậy về phần mình, Bộ trưởng Tài chính Malaysia, ông Johari Abdul Ghani cho biết Proton sẽ luôn là thương hiệu xế hộp quốc gia, là niềm tự hào của người Malaysia, vì hãng xe thuộc có nhà nước này vẫn nắm quyền kiểm soát 50,1% số cổ phần còn lại.

“Thương hiệu xế hộp của chúng tôi sẽ có thời cơ hồi sinh, 1 thời cơ rất lớn, tôi hy vọng là thế”, ông nói.

Để mời siêu sao cao cấp như David Beckham xuất hiện cộng xe hơi ở Triển lãm ở Paris, VinFast có thể đã chịu chi vài triệu USD?

Phương Linh

Theo Trí Thức Trẻ

Bạn đang xem chuyên mục tin tuc tong hop waterinasuites.info của https://waterinasuites.info

Tìm hiểu thêm tài liệu:

==> Cho thuê Vinhomes Central Park Tân Cảng Bình Thạnh giá rẻ
==> Cho thuê Vinhomes Golden River Ba Son Quận 1 giá rẻ
==> Dự án Căn hộ De La Sol Capitaland
==> Dự án SwanBay Đại Phước
==> Dự án Swan Park Nhơn Trạch Đồng nai

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *