Hiệu phó Đại học Hoa sen: Nhà tuyển dụng rất ngại mướn người học siêu giỏi, vì người siêu giỏi hay sợ thất bại lắm!

Hiệu phó Đại học Hoa Sen, GS-TS Trương Nguyện Thành thẳng thắn chia sẻ sau câu chuyện nữ thủ khoa phải về chăn lợn: Nhiều em nghĩ rằng tôi học giỏi, bằng thủ khoa hoặc bằng giỏi, tôi ra đời người ta sẽ mướn tôi. Đó là 1 nhận định sai lầm!

Thủ khoa về quê chăn lợn vì chưa tìm được việc – là chủ đề nóng trong cùng đồng trẻ suốt thời gian qua. Tiêu đề bài viết ngắn gọn nhưng đủ tài liệu gây tranh cãi đã lôi kéo sự quan tâm của hàng triệu độc giả.

Khi có đủ thời gian nhìn nhận sự việc ở nhiều góc độ, nghiên cứu cặn kẽ gốc rễ của vấn đề, chúng ta mới “À” lên 1 tiếng! À thì, chăn lợn cũng là 1 nghề chân chính mà, có gì đáng lên án đâu. Cách mà quý khách trẻ thủ khoa kia xoay sở trước hoài bão và thực ở khiến chúng ta phải suy nghĩ. Trăn trở “làm nghề gì cũng được, miễn là tương xứng có trình độ học vấn hay về quê chăn lợn chờ thời” có thể là đại diện cho suy nghĩ của nhiều quý khách trẻ khi chọn lọc công việc.

GS-TS Trương Nguyện Thành, Hiệu phó của trường Đại học Hoa Sen, nổi tiếng có câu chuyện vượt khó. Ông từ cậu bé làm ruộng trở thành giáo sư nổi tiếng ở Mỹ. Gần đây, ông được biết đến khi diện quần đùi áo may ô đứng lớp để giúp học trò cởi bỏ những định kiến đang trói buộc tư duy… Giáo sư đã có những chia sẻ sâu sắc về vấn đề “Thủ khoa về quê chăn lợn”.

Hiệu phó Đại học Hoa sen: Nhà tuyển dụng rất ngại mướn người học siêu giỏi, vì người siêu giỏi hay sợ thất bại lắm! - Ảnh 1.

GS-TS Trương Nguyện Thành, Hiệu phó của trường Đại học Hoa Sen, trong buổi nói chuyện.

Trên đời không ai thành công hoài

Chào giáo sư,

Khi đọc câu chuyện thủ khoa phải về quê chăn lợn, đợi đến kỳ thi công chức để thi tuyển nhưng chưa được, giáo sư có suy nghĩ gì?

Tiếc! Tiếc rẻ vì giới trẻ bây giờ thông minh, chịu khó học nhưng lại thiếu đi sức phấn đấu, thiếu cái nhìn sự việc đúng đắn, thiếu phân tách tương lai chính xác. Bài viết về cô bé Hà lại khiến tôi nhớ đến câu chuyện sinh viên ra trường muốn có lương bổng 2.000 USD/tháng một vàih đây chưa lâu. Tôi thấy một vài em sinh viên đang ảo tưởng về 1 tương lai không có thực.

Một phần lỗi nằm ở truyền thông khi cứ thổi phồng lên thành quả của người thành công, mà biết bao cái thất bại ở sau lưng thì lại không nói đến. Ngàn người mới có 1 người thành công, thành công đôi khi cũng nhờ may mắn, một vài quý khách trẻ đừng nghĩ ai cũng sẽ được bởi thế mà hão huyền chính mình.

Hiệu phó Đại học Hoa sen: Nhà tuyển dụng rất ngại mướn người học siêu giỏi, vì người siêu giỏi hay sợ thất bại lắm! - Ảnh 2.

Chúng ta hay thổi phồng lên thành quả của người thành công, mà biết bao cái thất bại ở sau lưng thì lại không nói đến.

Giáo sư nghĩ 1 phần lỗi nằm ở một vàih thổi phồng thành tích, vậy thì liệu việc vinh danh thủ khoa có cần thiết?

Ở Mỹ, thủ khoa được nhà trường trao cho vinh dự lên nói chuyện trước toàn trường vỏn vẹn 5 phút, ngoài ra không còn ai biết người đây từng là thủ khoa ngoài chính bản thân họ.

Vinh danh long trọng đem đến sức ép rất lớn cho người trẻ. Rất nhiều người giỏi tôi đã gặp, khi họ thất bại, họ chịu không nổi. Áp lực đặt lên vai họ rằng mình đã là bởi thế, bởi thế mọi người nghĩ mình phải được bởi thế trong tương lai. Đôi khi, sức ép quá lớn khiến họ tìm đến cái chết.

Vậy nên, tôi không muốn chuyện vinh danh bị làm quá lên như giai đoạn này. Ở những xã hội khác, cùng đồng khuyến khích quý khách trẻ làm tốt hơn hằng ngày. Khi em làm điều gì tốt, cha mẹ vỗ vai nói: “Good job” thế là xong! Còn nếu em thất bại, họ sẽ nói: “Hey! Next time to be better” (Lần sau phải tốt hơn nhé!). Họ tập trung vào khuyến khích khi người trẻ ngã, chứ không chú tâm quá nhiều đến chuyện thành công.

Hiệu phó Đại học Hoa sen: Nhà tuyển dụng rất ngại mướn người học siêu giỏi, vì người siêu giỏi hay sợ thất bại lắm! - Ảnh 3.

Trên đời không ai thành công hoài! Nếu không thất bại chỗ này, họ cũng sẽ bại chỗ khác.

Còn ở ta, cùng đồng – xã hội – gia đình tâng bốc khi người trẻ thành công, tạo nên suy nghĩ rằng tôi phải được bởi thế thì cha mẹ thương, mọi người chú tâm, mới nhận được sự tôn trọng của xã hội. Nếu người lớn biết một vàih động viên con cái sau những thất bại, điều đây sẽ khiến người trẻ có thêm 1 khả năng mới, tạm gọi là “kháng bại”.

Trên đời không ai thành công hoài! Nếu không thất bại chỗ này, họ cũng sẽ thất bại ở chỗ khác. Những người rất giỏi thường gặp thất bại ở các con phố gia đình, vì chính bản thân họ không có khả năng phát triển quan hệ giữa con người có con người. Người siêu giỏi cũng không có nhiều thời cơ để phát triển mình Bên cạnh đây do ảnh hưởng tâm lý, sức ép.

Người siêu giỏi khó xin việc vì ngại xông pha, sợ thất bại

Nếu giáo sư trong vai nhà tuyển dụng, ông có muốn thuê thủ khoa này về trường mình giảng dạy không?

Nếu như Hà không chịu đi làm thêm vài tháng nữa thì những kiến thức không sử dụng đến sẽ đi vào quên lãng. Ở đâu cũng vậy, nhà tuyển dụng sẽ chú tâm đến quãng thời gian mà quý khách không đi làm. Bạn nên biết rằng, những gì mà quý khách làm và quý khách không làm đều biểu hiện được con người của quý khách.

Đừng nghĩ rằng chỉ khi nào tôi làm, tôi mới biểu hiện hết con người của mình! Ngay cả khi quý khách không làm gì, nhà tuyển dụng cũng phân tách trên khía cạnh đây. Tôi ví dụ thế này, giả dụ 1 quý khách trẻ đi xin việc nhưng bí kíp làm việc trong hồ sơ bị trống 1 năm, đảm bảo nhà tuyển dụng sẽ hỏi: Anh làm gì có cái năm đây?

Anh ta trả lời: Tôi mệt, tôi ở nhà, ăn rồi không làm gì.

Nhà tuyển dụng sẽ kết luận: thứ nhất, anh không có tính tự lập, thứ hai, không có tinh thần trách nhiệm (cha mẹ nuôi anh lớn cỡ này, anh học xong về nhà còn bòn cha mẹ nữa).

Hiệu phó Đại học Hoa sen: Nhà tuyển dụng rất ngại mướn người học siêu giỏi, vì người siêu giỏi hay sợ thất bại lắm! - Ảnh 4.

Đây chính là suy nghĩ của nhà tuyển dụng.

Trong thời buổi báo chí đang rần rần nói về Cách mạng Công nghệ 4.0 có những một vàih tân chóng mặt trong phân khúc lao động, quý khách ra trường mà cứ tàng tàng không kiếm việc thì sớm muộn cũng bị rơi ra khỏi guồng quay của xã hội.

Nhiều em nghĩ rằng tôi học giỏi, bằng thủ khoa hoặc bằng giỏi, tôi ra đời người ta sẽ mướn tôi. Đó là 1 nhận định sai lầm!

Đa số người tuyển dụng tuyển nhân viên không chỉ vì điểm số mà thậm chí là gạt bỏ tiêu chí đây. Họ sẽ ngồi nói chuyện và tiếp xúc có ứng viên để xem trình độ về ứng xử, độ già dặn, kỹ năng mềm của người đây ra sao. Tại ở sao? Nếu tôi mướn anh hoăc tôi mướn cô, anh và cô phải học thêm hằng ngày vì kiến thức mà một vài sinh viên mới ra trường có chỉ là A B C D thôi.

Hiệu phó Đại học Hoa sen: Nhà tuyển dụng rất ngại mướn người học siêu giỏi, vì người siêu giỏi hay sợ thất bại lắm! - Ảnh 5.

Người tuyển dụng luôn nghĩ chuyện các con phố dài, không nghĩ đến vấn đề của giai đoạn này.

Nếu quý khách trẻ không suy nghĩ công việc đòi hỏi mình phải học nữa và học hoài thì tôi thà mướn 1 em dở hơn thủ khoa nhiều lần nhưng em ấy ham học thay vì mướn 1 người trẻ mà nghĩ là mình biết hết. Với 1 nhân viên mới ham học, ham nghiên cứu thì chỉ trong vòng 3 năm, quý khách ấy có thể vượt xa trình độ thủ khoa không chịu học. Người tuyển dụng luôn nghĩ chuyện các con phố dài, không nghĩ đến vấn đề của giai đoạn này.

Vậy có nghĩa là người giỏi và siêu giỏi mà không chịu học hỏi, không đâyn nhận quên đi danh hiệu mình có được ở trường thì sẽ có nguy cơ thất nghiệp cao hơn những quý khách thông thường?

Chính xác là bởi thế! Thường thì nhà tuyển dụng rất ngại mướn những quý khách siêu giỏi. Cái đứa học siêu giỏi như thủ khoa nó chỉ có biết bài vở à. Trong khi, những bài toán thực ở ở đời lại không có đáp số. Bạn sẽ không biết rằng một vàih giải quyết của quý khách là đúng hoặc là sai!

Nhà tuyển dụng sẽ luôn tham khảo một vàih quý khách giải quyết vấn đề. Những đứa giỏi sẽ hay có suy nghĩ nếu thử cái này nhỡ nó hư thì sao, nhỡ thất bại thì sao? Những đứa giỏi là những đứa rất sợ thất bại vì có chúng nó, thất bại là 1 thứ gì đây to lớn lắm. Nó chịu không được cảm giác đây.

Hiệu phó Đại học Hoa sen: Nhà tuyển dụng rất ngại mướn người học siêu giỏi, vì người siêu giỏi hay sợ thất bại lắm! - Ảnh 6.

Cuộc đời là 1 ẩn số, có giỏi đến đâu quý khách cũng chưa chắc đã giải được.

Đừng bao giờ chọn 1 công việc vì vật chất hay lương bổng

Thưa giáo sư, ông có từng chứng kiến 1 câu chuyện nào trong thực ở mà người giỏi lại không “được việc” bằng người thông thường?

Cách đây hơn 10 năm, tôi có nhận 5 đứa học trò Thái Lan du học theo diện có học bổng của chính phủ. Tôi xếp 5 đứa này theo thứ hạng từ giỏi đến dở. Trong đầu tôi khi ấy cứ nghĩ đứa giỏi nhất sau này sẽ thành công nhất, vì nó biết hết mọi thứ. Đứa dở nhất nó chỉ được mỗi 1 điểm cùng là thân thiện, hòa đồng và rất dễ kết quý khách, quan hệ con người giỏi.

Tôi nghĩ thầm, nếu con bé này có bằng tiến sĩ thì chắc cũng về đi dạy thông thường thôi. 15 năm sau, giai đoạn này, nó ngược lại. Đứa mà tôi phân tách dở nhất bây giờ trở thành Phó giáo sư nổi tiếng nhất Thái Lan. Còn đứa giỏi nhất, 2 năm sau khi thi tiến sĩ, nó mệt mỏi và không muốn làm gì nữa. Hiện ở, nó chỉ đi dạy ở 1 trường đại học làng nhàng bên Thái.

Câu chuyện này cho thấy điều gì? Thông minh, học giỏi không phải là nhân tố thành công trên các con phố dài. Giáo dục nên khuyến khích chuyện học và phát triển 1 người trẻ theo hướng toàn diện.

Hiệu phó Đại học Hoa sen: Nhà tuyển dụng rất ngại mướn người học siêu giỏi, vì người siêu giỏi hay sợ thất bại lắm! - Ảnh 7.

Một con người góc độ nào cũng bầu tròn đủ đầy thì tốt hơn nhiều.

Toàn diện ở đây là gì? Em có kiến thức chuyên môn (mặc dù không siêu nhưng đủ), em có khả năng ứng xử, giao tiếp, giải quyết vấn đề, tâm lý ổn định, cái nhìn xã hội đúng đắn, một vàih đánh giá vấn đề chững chạc. Tức là em trở thành 1 con người toàn diện chứ không góc cạnh, chỗ vượt lên thiệt cao, chỗ kia teo nhách. Một con người góc độ nào cũng bầu tròn đủ đầy thì tốt hơn nhiều.

Một số quý khách trẻ cho rằng ra trường khó xin việc, thôi thì đi chạy xe ôm công nghệ kiếm sống qua ngày, đỡ hơn thủ khoa về quê nuôi lợn, giáo sư nghĩ sao về quan điểm sống ấy?

Công việc phải tương xứng có trình độ học vấn. Tôi không ủng hộ chuyện sinh viên tốt nghiệp rồi ra các con phố chạy xe ôm. Nó không đúng trình độ.

Đừng bao giờ chọn 1 công việc vì vật chất, vì lương bổng hay vì danh dự của công việc. Mà hãy chọn công việc vì thời cơ mà nó có thể đem lại. Vì thời cơ nó không đến 1 khi nhiều lần. Cơ hội nó mở ra từng cửa 1.

Bây giờ tôi ra trường, tôi không có công việc làm, phải trả tiền nhà, ăn ở lại chẳng thể ngửa tay xin bố mẹ. Tài sản duy nhất tôi có chỉ có chiếc xe honda. OK, tôi chịu chạy Grab, nhưng chạy Grab chỉ để trang trải tiền nhà, chỉ để mua ổ bánh mì thịt ăn mà sống. Thời gian còn lại, tôi sẽ dùng để đi tìm thời cơ cho tương lai mình. Tôi chạy Grab để sống và tìm tương lai chứ không phải trông cậy đồng tiền của Grab để mà sống và cam chịu số phận. Hai cái nó hoàn toàn khác nhau.

Hiệu phó Đại học Hoa sen: Nhà tuyển dụng rất ngại mướn người học siêu giỏi, vì người siêu giỏi hay sợ thất bại lắm! - Ảnh 8.

Ngồi nhà mà chờ sung rụng, sung chẳng bao giờ rụng ngay miệng mình cả!

Trong trường hợp của Hà, ra trường nhưng không có việc làm. Tôi cũng chẳng thể suốt ngày vác đơn đi xin chỗ này chỗ kia mãi được. Vậy thì bây giờ tôi làm gì? Tại sao không dành thời gian đây đi làm thiện nguyện hoặc làm ở nơi nào mà mình biết họ cần kiến thức của mình?

Thiện nguyện sẽ có lại cho quý khách rất nhiều mối quan hệ mới, từ quan hệ đây sẽ mở ra nhiều thời cơ khác, thời cơ lại dẫn đến thời cơ. Ngồi nhà mà chờ sung rụng, sung chẳng bao giờ rụng ngay miệng mình cả!

Kiến thức mà sinh viên được học ngày hôm nay, 5 năm nữa chưa chắc xã hội cần. Tại sao? Con robot nó làm được thì mình phải làm cái khác chứ, mình phải làm cái gì mà con robot nó làm không được. Bạn trẻ buộc phải có khả năng một vàih tân mau chóng để đi trước, đâyn đầu nếu không muốn bị loại bỏ.

Theo giáo sư, ngoài nhận định sai lầm về chuyện chạy xe ôm công nghệ kiếm sống thì ông thấy giai đoạn này quý khách trẻ Việt còn mắc những sai lầm nào khác trong suy nghĩ?

Các quý khách trẻ muốn sau khi ra trường muốn làm được lương bổng 2.000 USD – 3.000 USD tháng nên ngồi xuống và suy nghĩ lại. Chỉ khi nào quý khách chứng minh được tôi có thể đem lại nguồn thu cho doanh nghiệp 5.000 USD/tháng, thì khi ấy quý khách hãy đòi “ông chủ” trả lương bổng 2.000 USD/tháng cho mình.

“Ông chủ” của quý khách phải trả tiền thuê mướn, bảo hiểm, đủ thứ tiền cho cái địa điểm của quý khách ngồi, và ông ta còn phải có lời nữa chứ.

Hiệu phó Đại học Hoa sen: Nhà tuyển dụng rất ngại mướn người học siêu giỏi, vì người siêu giỏi hay sợ thất bại lắm! - Ảnh 9.

Một vấn đề nữa, tôi thấy một vài quý khách trẻ có nhận định là đi khiến cho nhà nước thì an toàn, lương bổng thấp nhưng không mất việc, nhàn. Tằng tằng đến cơ quan coi báo hết ngày về cũng không ai nói gì. Cái nhận định ấy lại càng sai lầm nữa.

Nơi nào gặp khó nhất, nơi đây có nhiều thời cơ nhất. Càng gặp khó, càng có ít người có khả năng giải quyết xông pha. Mà mình dám làm thì mình có nhiều thời cơ để biểu hiện. Trong khi đây giới trẻ lại sợ gặp khó, sợ những công việc khó.

Công việc dễ, lương bổng cao, nhàn, an toàn… những cái đây là dành có những ông già như tôi làm. Mà già như tôi đây còn chọn từ Mỹ về Việt Nam có đầy rẫy thử thách. Thử hỏi, một vài quý khách trẻ hơn tôi đang làm gì?

Nhân buổi thảo luận này, điều gì từ đáy lòng giáo sư muốn nhắn nhủ đến một vài sinh viên đang đứng trước ngưỡng cửa vào đời?

Các sinh viên hãy đặt mình vào địa điểm ngược lại, khi muốn 1 điều gì đây. Thí dụ, hãy đặt mình vào địa điểm ông chủ và hỏi: Tại sao ổng muốn mướn mình? Mình có cái gì để ổng chọn?

Hiệu phó Đại học Hoa sen: Nhà tuyển dụng rất ngại mướn người học siêu giỏi, vì người siêu giỏi hay sợ thất bại lắm! - Ảnh 10.

Lời nhắn nhủ của GS-TS Trương Nguyện Thành dành cho quý khách trẻ.

Thực tế không như những hoài bão, ảo tưởng mà một vài em sinh viên giai đoạn này đang nghĩ về lương bổng, công việc, thời cơ, tuyển dụng… Các em phải nhìn từ thực ở đây và phân tách lại con người mình, mình đã dự tính chưa? Nếu không, xã hội sẽ loại bỏ mình.

Nhân viên làm 2-3 năm lại nhảy việc: Điều khiến nhà tuyển dụng ngành bán lẻ đau đầu

Theo LÊ ÁI – ẢNH: ANDY TRẦN – THIẾT KẾ: MINH TUẤN

Trí thức trẻ

Căn hộ Waterina Suites nằm trong dòng căn hộ đẳng cấp nằm trong trọng điểm hành chính quận 2 thuộc phường Thạnh Mỹ Lợi, đây chính là sản phẩm liên doanh giữa Công ty Thiên Đức và Maeda Jimusho (Nhật Bản). Xem thêm tài liệu https://waterinasuites.info/#gia-ban-waterina-suites

Tìm hiểu thêm https://giakhanhland.vn/ban-can-ho-quan-9/

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *