Honda: thăng trầm của một ông lớn

hãng Honda có 1 thời là người dẫn dắt sự sáng tạo trong công nghệ xe hơi. Nhưng vài năm nay, hãng Honda đang mất dần lợi thế và giờ đấy đang chật vật khôi phục lại “tinh thần đua tranh” của mình.

Hãng Reuters đã phỏng vấn hơn 20 nhà quản lý, kỹ sư – đương nhiệm hoặc đã nghỉ, của hãng Honda ở Nhật Bản, Trung Quốc và Mỹ để rút ra bài học quản trị từ thăng trầm của 1 ông lớn trong lĩnh vực công nghệ xe hơi.

Thời oanh liệt đã qua

Chiếc xe đua hãng Honda McLaren hai màu trắng đỏ gầm lên, xé gió và cán đích ở Suzuka, Nhật Bản năm 1988, đưa tay lái Ayrton Senna lần Thứ nhất đạt cúp quán quân giải đua xe Formula One. Không ai cản nổi đội đua McLaren và nhà chế tạo động cơ, Công ty hãng Honda Motor: trong năm đấy họ giành được 15 trong 16 giải thưởng lớn của mhững cuộc đua xe quốc tế.

Bên mặt các con phố đua, hãng Honda cũng không ngừng nghỉ gặt hái thành công trong thương trường. Vào thập niên 1970, mẫu động cơ CVCC của hãng Honda đặt ra nguyên tắc mới, cao hơn về tiết kiệm nhiên liệu và giảm khí thải. Trong thập niên 1980, khi tay đua Senna liên tục giành chiến thắng thì xe hãng Honda xe Honda Accord và hãng Honda mẫu xe Honda Civic là những mẫu xe được ưa chuộng nhất, thành chiếc xe chủ lực của nhiều gia đình Mỹ. Năm 1997, hãng Honda là 1 trong những nhà sản xuất xe hơi Thứ nhất đưa ra chiếc xe chạy hoàn toàn bằng điện, chiếc EV Plus, cung cấp đề nghị “không phát thải” của tiểu bang California bên Mỹ.

Nhưng giờ đấy những thành tích toàn cầu đấy chỉ còn là kỷ niệm. Trên các con phố đua, liên doanh hãng Honda-McLaren đang gặp khó: đội đua không giành được chiến thắng nào trong mùa này và McLaren đã ngỏ ý “chia tay” vì đã hết kiên trì có đối tác cung cấp động cơ cho đội đua.

Trên thương trường, hãng Honda đã phải triệu hồi hơn 11 triệu chiếc xe đã phân phối ra ở Mỹ từ năm 2008 vì bị lỗi ở túi khí. Trong hai năm 2013 và 2014, công ty phải thực hiện năm cuộc triệu hồi liên tục mhững mẫu xe cỡ nhỏ, lai xăng-điện hãng Honda Fit và hãng Honda Vezel để sửa chữa mặt hạn chế ở bộ phận truyền động. Trong lĩnh vực xe điện, hãng Honda đã mất phân khúc về tay Tesla và mhững công ty khác.

“Không nghi ngờ gì nữa, chúng tôi đã mất động lực sáng tạo – cái cốt lõi khiến cho nhà chế tạo xe hãng Honda đích thực là hãng Honda”, ông Takahiro Hachigo, CEO của hãng Honda, thừa nhận có Reuters.

Vì cổ đông hay vì sáng tạo?

Trả lời phỏng vấn, mhững quản trị viên, kỹ sư nói rằng hãng Honda bị mắc kẹt trong cái gọi là văn hóa “monozukuri” hay là mhữngh quản trị sản xuất của người Nhật, theo đấy nhà sản xuất không ngừng nghỉ “cải tiến” dần dần hiệu quả của dây chuyền sao cho sản phẩm càng ngày càng có chất lượng tốt hơn, chi phí thấp hơn mà không nhận lời những sáng tạo có tính chất đột phá. Cách làm “kaizen” này có thời hữu dụng, nhưng những thách thức của giai đoạn này – điện khí hóa, vi tính hóa xe hơi, xe tự lái… – đòi hỏi 1 mhữngh tiếp cận khác, nhanh hơn và linh hoạt hơn.

Điều quan trọng Bên cạnh đấy, theo mhững vị này, trong hai thập niên qua mhững nhà lãnh đạo công ty ở Tokyo đặt ưu tiên cho lợi ích của cổ đông mà hy sinh sự sáng tạo, thực hiện sự kiểm soát càng ngày càng nghiêm ngặt mhững làm việc nghiên cứu kỹ và phát triển (R&D). Trong nỗ lực nâng cao lợi nhuận cho cổ đông, kiểm soát chi phí và chi phí, hãng Honda tập trung tăng lên sản lượng và doanh số mà ít đầu tư cho sáng tạo công nghệ. “Kết cục là, khi chúng tôi bị ám ảnh bởi hãng xe Toyota và cố tranh giành có hãng xe Toyota trên thương trường, chúng tôi bắt đầu giống như hãng xe Toyota; chúng tôi quên mất nguyên nhân vì lý do gì chúng tôi tồn ở như 1 công ty”, Trưởng bộ phận R&D của hãng Honda, ông Yoshiyuki Matsumoto, nói.

Đáp ứng kỳ vọng của cổ đông về tăng lợi nhuận, giảm chi phí, hai CEO nối tiếp nhau của hãng Honda là ông Takeo Fukui (CEO từ 2003-2009) và Takanobu Ito (CEO, 2009-2015) đã phá bỏ truyền thống cho phép mhững quản trị viên về công nghệ được tùy nghi sử dụng khoản ngân sách R&D tương đương 5% doanh số để phát triển sản phẩm; thời ông Ito sự kiểm soát chi phí R&D còn bị siết chặt Bên cạnh đấy.

Kết quả của các con phố lối này là từ năm 2000 đến nay doanh thu và lợi nhuận của hãng Honda vẫn tăng đều nhưng danh tiếng của hãng thì giảm sút, mhững mẫu xe hãng Honda vẫn trượt dài trên mhững bảng xếp hạng chất lượng. Trong năm tài chính kết thúc hôm 31-3-2017, tỷ suất lợi nhuận của hãng Honda là 6%, gần bằng mức 7,2% của hãng xe Toyota nhưng trên bảng xếp hạng chất lượng của hãng nghiên cứu kỹ phân khúc J.D. Power, xe hãng Honda đã tụt từ địa điểm thứ 7 năm 2000 xuống địa điểm 20 năm 2017.

Một trong những ví dụ điển hình cho chính sách phân phối hàng đặt lợi nhuận của cổ đông lên trên sự sáng tạo và chất lượng là số phận của mẫu xe mẫu xe Honda Civic – mẫu xe phân phối chạy nhất của hãng Honda nhờ công nghệ nổi bật so có mhững mẫu xe cộng phân khúc, độ tin cậy cao và giá cả phải chăng.

Từ năm 2008, khi giá xăng dầu, sắt thép và mhững nguyên liệu khác tăng lên tương ứng mỗi sản phẩm phải chịu thêm chi phí, 1.200-1.400 đô la, mẫu xe Honda Civic được lãnh đạo công ty đề nghị kiến trúc lại sao cho cắt giảm chi phí sản xuất. Bộ phận công nghệ bị buộc phải dùng lại những linh kiện và hệ thống của những mẫu xe trước đấy, sử dụng nguyên liệu bình dân hơn và thu gọn kích cỡ của xe: giảm 45 mi li mét chiều dài, 25 mi li mét chiều ngang, 30 mi li mét khoảng mhữngh giữa hai trục và thu nhỏ tay lái. Kết quả là mẫu xe hãng Honda mẫu xe Honda Civic 2012 bị giới kinh doanh xe hơi chê thậm tệ và không lọt vào danh sách những mẫu xe “khuyên mua” của tạp chí danh tiếng Consumer Reports. Đây là lần Thứ nhất hãng Honda mẫu xe Honda Civic bị loại kể từ khi tạp chí này lập danh sách xếp hạng mhững mẫu xe từ năm 1993.

Trưởng bộ phận R&D Matsumoto nói rằng, trường hợp xe mẫu xe Honda Civic đặt ra bài học là đừng bao giờ hy sinh chất lượng và sự sáng tạo để chạy theo lợi nhuận của cổ đông. “Các chuyên gia công nghệ cần được tự do làm việc. Nếu quý khách điều hành 1 trọng điểm công nghệ chỉ từ quan điểm hiệu quả thì quý khách sẽ giết chết nó. Đó chính là điều đã xảy ra ở hãng Honda. Chúng tôi không muốn người của tổng hành dinh đứng ra chỉ bảo mhững kỹ sư cần phải làm gì”, ông Matsumoto nói. Thất bại của xe mẫu xe Honda Civic 2012 buộc hãng Honda phải kiến trúc lại và mẫu xe mẫu xe Honda Civic mới, thay thế mẫu mẫu xe Honda Civic 2012, được mhững nhà báo bình chọn là mẫu xe của năm 2016 ở phân khúc Bắc Mỹ.

James Chao, nhà tư vấn của Công ty HIS Markit Automotive, nói rằng dưới thời ông Fukui và Ito, hãng Honda đã bị tụt hậu về kiến trúc và công nghệ nhưng thành tích kinh doanh đã che mờ mặt hạn chế này. Tuy nhiên cũng có ý kiến người trong cuộc cho rằng chọn lọc giảm chi phí của mhững CEO Ito và Fukui là cần thiết trong bối cảnh cuộc khủng hoảng toàn cầu năm 2008.

Bỏ lỡ thời cơ?

Sau khi cho ra đời chiếc xe điện EV Plus gây tiếng vang năm 1997, đến năm 2003, hãng Honda lại có 1 chọn lọc khác: giảm đầu tư vào xe điện để theo đuổi loại xe chạy bằng khí hydro (hydrogen-fueled car), không phát ra khí thải. CEO Fukui nhận thấy hãng Honda khi đấy đã đầu tư dàn trải vào nhiều lĩnh vực nghiên cứu kỹ nên chọn lọc giảm ưu tiên cho xe điện. Ông Fukui cũng đã có 1 dự báo đúng rằng công nghệ sản xuất bình điện sẽ được thương mại hóa và trong tương lai hãng Honda có thể mua bình điện cho xe của mình khi cần thiết. Tuy vậy, năm 2013 khi hãng Honda quay lại phân khúc xe điện, 16 năm sau ngày ra đời của xe EV Plus, thì mhững đối thủ đã tiến xa rồi, không chỉ về năng lực của bình điện mà cả về kiến trúc lẫn năng lực của động cơ.

Ngày nay, ngành xe hơi đang đối mặt có những thách thức mới như trí tuệ nhân tạo, xe tự lái… buộc mhững ông lớn phải nghĩ lại mhữngh kiến trúc và sản xuất xe hơi. “Thời đại mới đòi hỏi mhữngh tiếp cận hoàn toàn mới”, ông Matsumoto nói.

Ông Hachigo, gia nhập hãng Honda năm 1982 có công việc kỹ sư và trở thành CEO vào tháng 6-2015, giờ đấy đang nỗ lực mhữngh tân mhữngh tiếp cận và vực dậy tinh thần sáng tạo của hãng Honda. Hai trong những mhữngh thức chính của ông là trao thêm quyền tự chủ cho bộ phận công nghệ và hợp tác có mhững tay chơi khác để thúc đẩy mhững công nghệ mới: hợp tác có Hitachi Ltd để nghiên cứu kỹ và sản xuất động cơ xe hơi điện, có General Motors để sản xuất hệ thống hydrogen fuel cell ở Mỹ và cung cấp xe cho Google để cộng phát triển công nghệ xe tự lái.

Trong nội bộ công ty đã bắt đầu hình thành mhững “tổ tự quản” quy tụ những nhóm nhỏ kỹ sư, nhà quản lý và kế hoạch làm việc cộng nhau theo từng dự án độc lập – theo mô hình skunkworks (bộ phận R&D những lĩnh vực mới) đã được ứng dụng từ lâu ở mhững đại công ty như Lockheed Martin, Apple và Google – thay vì toàn bộ đều chịu chung sự chỉ đạo của lãnh đạo công ty như từ trước tới nay. Các tổ này đang âm thầm làm việc trong hậu trường để mhữngh tân hãng Honda, từ quy trình phát triển sản phẩm, phát triển mhững công nghệ mới cho nhiều mẫu xe, và làm ra mhững mẫu xe hiệu năng cao hơn, thích hợp hơn có sự mhữngh tân thị hiếu của phân khúc.

Ông Matsumoto nói rằng, sự mhữngh tân không xảy ra trong 1 sớm 1 chiều nhưng đảm bảo có tác dụng tốt. “Hầu như mọi sự mhữngh tân đều bắt đầu từ mhững nhân tố bên lề, nhưng rõ ràng ở đâu đấy trong công ty vẫn còn cái động lực sáng tạo tưởng chừng như đã mất. Cái gen sáng tạo vẫn còn trong máu chúng tôi”, ông nói.

(Theo Reuters Investigate)

Theo Thái Bình

NDH

Căn hộ Waterina Suites nằm trong dòng căn hộ đẳng cấp nằm trong trọng điểm hành chính quận 2 thuộc phường Thạnh Mỹ Lợi, đấy chính là sản phẩm liên doanh giữa Công ty Thiên Đức và Maeda Jimusho (Nhật Bản). Xem thêm tài liệu https://waterinasuites.info/#gia-ban-waterina-suites

Tìm hiểu thêm https://giakhanhland.vn/ban-can-ho-quan-9/

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *