Khi Uber chật vật với tin đồn đóng cửa thì Grab tuyên bố “đã xong trận đánh giành thị phần”: Vì sao Grab vượt mặt Uber tại Việt Nam?

Tại sao Grab lại vượt mặt Uber ở phân khúc Việt? Bài này xin đánh giá từ góc nhìn: Mô hình Bản địa hóa dành cho Công ty Khởi nghiệp.

Chúng tôi xin trình làng bài viết “CUỘC CHIẾN UBER & GRAB: TỪ GÓC NHÌN BẢN ĐỊA HÓA VÀ CON ĐƯỜNG ĐI TÌM CHÌA KHÓA CHIẾN THẮNG DÀNH CHO STARTUP” của ông Hoàng Tùng – Founder Pizza Home & Co-Founder Xưởng tranh Mopi. Mời độc giả đâyn đọc.


Trong vài ngày qua, tài liệu được giới khởi nghiệp quan tâm bậc nhất có lẽ là tin đồn về việc Uber Việt Nam ngừng hoạt động sau khi bị truy thu 66,68 tỷ đồng tiền thuế.

Mặc dù CEO của Uber Việt Nam đã đính chính đấy là tài liệu thất thiệt nhưng đấy là 1 điểm mốc quan trọng cho thấy sự hụt hơi của Uber trong cuộc chiến có Grab ở phân khúc Việt Nam.

Trong diễn biến liên quan, ông Nguyễn Tuấn Anh, Chủ tịch Grab Việt Nam tuyên bố: ‘Chúng tôi đã xong trận đánh giành thị phần’

Grab vào phân khúc Việt Nam sau Uber. Chưa hết, Uber là công ty tiên phong trong mô hình kinh tế chia sẻ dành cho xe taxi. Về vốn, vốn hóa của Grab chỉ bằng 1 phần nhỏ của Uber.

Vậy vì nguyên nhân gì mà Grab lại vượt mặt Uber ở phân khúc Việt? Bài này xin đánh giá từ góc nhìn: Mô hình Bản địa hóa dành cho Công ty Khởi nghiệp.

1. Mô hình hay, thế lợi nhuận đến từ đâu?

Những nhà sáng lập 1 công ty start up muốn gì? Theo tôi, hai mong muốn quan trọng nhất sẽ định hình nên mô hình kinh doanh của công ty:

Thứ nhất, công ty phải có doanh thu và lợi nhuận

Xét cho cùng, mặc dù rất nhiều người khởi nghiệp bắt đầu từ những ý tưởng, từ những giấc mơ và đích đến có thể không phải là doanh thu và lợi nhuận, nhưng doanh thu và lợi nhuận chính là phản hồi cho thấy sản phẩm/dịch vụ của công ty mình tạo được giá trị và được xã hội đâyn nhận.

Thứ hai, công ty phải tăng trưởng thị phần và tăng số lượng active user

Trong trường hợp này, bài toán lợi nhuận có thể đặt ra phía sau nhưng mô hình kinh doanh phải được chứng minh bằng số lượng người sử dụng sản phẩm dịch vụ phát triển và thị phần của công ty ngày 1 tăng trưởng. Một lần nữa, đây là tín hiệu cho thấy sản phẩm của công ty mình tạo được giá trị và được xã hội đâyn nhận. Và thực ra, cuối cùng thì những nhà đầu tư vẫn muốn thấy sự tăng trưởng thị phần và số lượng người sử dụng phải chuyển hóa được thành lợi nhuận.

Bản chất 1 công việc kinh doanh là tạo ra lợi nhuận. Những công ty thực sự cần có khách hàng thực sự và có doanh thu thực sự. Công ty khởi nghiệp cũng vậy, câu hỏi ban đầu đặt ra có thể là từ những mục tiêu lớn: “Công ty của ta có gì có thể đâyng góp cho xã hội” nhưng đừng bao giờ quên câu hỏi quan trọng sau cuối: “Công ty có thể kiếm tiền bằng một vàih nào?”

2.Kẻ Ích kỷ Lãng mạn

Cuốn sách “Kẻ ích kỷ lãng mạn” của nhà văn lừng danh Frédéric Beigbeder vẽ chân dung nhân vật chính rất giống có nhiều người khởi nghiệp. Bản chất, những người khởi nghiệp luôn có dòng màu phiêu lưu lãng mạn chảy trong người. Nhưng sử dựng hết nguồn lực tài chính và nhân sự từ một vài nhà đầu tư chỉ để muốn biểu hiện cái tôi của mình 1 một vàih mù quáng thì sẽ phát triển thành ích kỷ.

Rất nhiều công ty khởi nghiệp thử nghiệm ý tưởng của mình mà không biết đến khi nào dòng tiền mới về. Tỷ lệ một vài công ty khởi nghiệp thất bại sau 2 năm Thứ nhất lên tới hơn 80%. Trong số đây, chỉ dưới 5% thực sự bứt phá mạnh mẽ, phần còn lại thì chỉ đủ sống qua ngày. Tuy nhiên, khi khởi nghiệp, ai cũng nghĩ mình thuộc về 5% tỏa sáng.

Điểm khác biệt của 1 người lãng mạn có 1 doanh nhân khởi nghiệp, đây chính là lãng mạn 1 một vàih thực ở. Vậy thì sau khi bay bổng có giấc mơ của mình, hãy trở lại có thực ở là ước mơ cũng cần phải có nguồn lực để nuôi sống.

Rất nhiều công ty sau 1 thời gian đam mê và dại khờ cuối cùng cũng sẽ phải đối mặt có bài toán thực ở khắc nghiệp cơm áo gạo tiền. Rất nhiều công ty khởi nghiệp chẳng thể sống sót trước khi có dòng tiền quay lại. Điều trớ trêu là khi công ty không có dòng tiền, việc gọi vốn sẽ rất gặp khó. Nhưng khi có dòng tiền, có khách hàng, việc gọi vốn lại tức thì phát triển thành thuận tiện hơn rất nhiều. Cuối cùng, công ty khởi nghiệp vẫn cần phải tập trung vào sản phẩm và khách hàng để tạo ra dòng tiền hơn là tập trung vào việc gọi vốn.

3. Khởi nghiệp Thông minh

Chúng ta cứ nghĩ rằng những công ty khởi nghiệp sẽ phải tạo nên 1 thứ gì đây chưa từng bao giờ có trên phân khúc. Tuy nhiên, có những con các con phố thuận tiện hơn dành cho start up có khả năng thành công cao hơn, tôi xin trình làng dưới đấy:

Cloning

Nói nôm na, đấy là một vàih bắt chước hay copy những mô hình đã thành công. Điều này thực ra không có gì xấu. Rất nhiều công ty khởi nghiệp ở nước ta đã đi theo con các con phố này và gặt hái thành công. Phương pháp này đảm bảo là mô hình đây đã được chứng minh là thành công và khách hàng tiềm năng là đảm bảo có. So có thống kê của tạp chí Inc. thì hơn 70% công ty khởi nghiệp đưa ra phân khúc sản phẩm mà khách hàng không cần thì biện pháp Cloning đảm bảo đem lại sự an toàn lớn hơn rất nhiều.

Ví dụ như mô hình Groupon khi đã được chứng minh thành công, tức thì 1 loạt mô hình cloning đã xuất hiện ở nước ta và tồn ở đến giờ như MuaChung, HotDeal. Hay như mô hình của Amazon từ 1 cửa hàng phân phối sách online trở thành 1 đại trung tâm thương mại lớn nhất địa cầu có sự tương đồng rất lớn có mô hình Tiki của Việt Nam. Cloning là 1 hướng đi rất an toàn và luôn có phân khúc dành cho những sản phẩm cloning, miễn là khách hàng phải xuất hiện đúng khi và đúng thời điểm vì nhu cầu của khách hàng đã được khẳng định.

Bản địa hóa

Tuy rằng chúng ta đang sống trong 1 địa cầu phẳng, tuy nhiên, trên thực ở, mỗi quốc gia vẫn có những đặc điểm về địa lý, dân số và thói quen tiêu dùng khác biệt. Nếu khách hàng thấy có sản phẩm ở 1 nơi nào đây thực sự hoàn hảo, khách hàng có thể nhập khẩu về hoặc bản địa hóa nó để có lại trải nghiệm mới cho khách hàng. Ở đấy, vô vàn cửa hàng hoa quả nhập khẩu, những chuỗi thực phẩm sạch đang thực hiện theo một vàih làm nhập khẩu và bản địa hóa.

Tôi sẽ chia sẻ và biện pháp này có trường hợp cụ thể của Grab và Uber ở phần sau.

Nhượng quyền/Franchising

Đây là mô hình khóa trao tay, giúp công ty nhận nhượng quyền có thể có được trọn vẹn bí kíp về sản phẩm, cốt lõi hoạt động, bí kíp quản lý, hỗ trợ về marketing và quyền sử dụng thương hiệu mạnh. Nhiều công ty đã phát triển thành lớn mạnh nhờ vào một vàih mua nhượng quyền của những thương hiệu lớn.

Ví dụ như Jardines Group là công ty chuyên mua nhượng quyền của những thương hiệu ẩm thực nổi tiếng địa cầu và triển khai ở khu vực Châu Á – Thái Bình Dương, là đại diện ở khu vực này những cái tên đình đám như Starbucks, KFC, McDonald’s v.v… kể cả trong lĩnh vực IT, nếu một vài khách hàng có đủ năng lực và chuyên môn để trở thành đại lý của Facebook, Google v.v… thì công việc kinh doanh sẽ bền vững hơn rất nhiều so có 1 công ty khởi nghiệp có sản phẩm lõi chưa được chứng minh.

Nói nhìn chung, 1 công ty khởi nghiệp xét cho cũng cũng là 1 công ty, và 1 trong những mục tiêu quan trọng bậc nhất của việc kinh doanh là phải tạo ra sản phẩm có giá trị cho xã hội và tạo được dòng tiền. Nếu chúng ta chỉ mơ mộng tạo ra sản phẩm mà chúng ta cho rằng hay nhưng không tạo được dòng tiền đủ để nuôi sống công ty thì thất bại là điều đảm bảo.

4. Bản địa hóa nhìn từ cuộc chiến Grab và Uber ở phân khúc Việt

Bản địa hóa là biện pháp rất nhiều công ty nội địa có thể sử dụng đối đối đầu có những đối thủ sừng sỏ từ nước ngoài. Kể cả trong lĩnh vực công nghệ là lĩnh vực được coi là phẳng nhất của địa cầu phẳng thì vẫn có thể bản địa hóa sản phẩm được. Khi Trung Quốc cấm truy cập facebook gặp khó bởi thế xiaonei trở thành công cụ thay thế. Hay bộ chữ đặt biệt đã khiến Google chẳng thể đấu lại có Yandex ở phân khúc Nga. Hoặc nắm bắt được nhu cầu muốn download video của người dùng nên trình duyệt Coccoc tính hợp tính năng này khiến Coccoc trở thành đối trọng của trình duyệt Google Chrome ở phân khúc nước ta.

Grab đến có phân khúc Việt Nam sau Uber nhưng họ đã có hai điều chỉnh về có tính chất bản địa hóa để phục vụ khách hàng tốt hơn. Điều đây biểu hiện sự am hiểu phân khúc địa phương của họ tốt hơn so có đối thủ. Xét cho cùng, CEO Travis Kalanick của Uber đến từ Mỹ, trong khi CEO Grab là Anthony Tan đến từ Malaysia, sự am hiểu về văn hóa giao thông và văn hóa tiêu dùng của hai vị quân vương đối có phân khúc Việt Nam là rất khác nhau.

Và kết quả là Grab tuy đến phân khúc Việt sau Uber nhưng đã có những điều chỉnh có tính bản địa hóa rất nhanh để vươn lên địa điểm số 1 về thị phần. Trong đây, có 2 cột mốc giúp Grab bứt lên 1 một vàih mạnh mẽ

Thứ nhất: Credit Card hay tiền mặt

Khi Uber mới vào phân khúc, có địa vị là 1 Startup Unicorn và là kẻ khai phá phân khúc thì chỉ những người có thẻ credit card mới sử dụng được dịch vụ của Uber. Điều này có thể giúp cho công ty kiểm soát luồng tiền 1 một vàih thuận tiện, tuy nhiên, điểm bất tiện của nó chính là không nhiều người Việt có thể credit card. Thói quen sử dụng tiền mặt vẫn phổ biến nhất trong văn hóa tiêu dùng của người Việt.

Và khi Grab vào phân khúc Việt, họ cho người tiêu dùng chi trả bằng tiền mặt. Người tiêu dùng dễ sàng sử dụng dịch vụ hơn rất nhiều.

Cuối cùng thì Uber cũng phải đâyn nhận cho người sử dụng dịch vụ trả bằng tiền mặt. Tuy nhiên, 1 lượng lớn người tiêu dùng đã bị Grab hút mất.

Tiếp theo, Xe máy hay Ô tô

Sau khi tung ra chiến lược dùng tiền mặt để hút người dùng, Grab tiếp tục có bước đi thứ hai, đây là tung ra dịch vụ Grab Bike. Lại 1 nhu cầu bản địa hóa nữa, đây là nhu cầu đi xe taxi không nhiều bằng nhu cầu đi xe ôm, đây mới là mảng phân khúc lớn.

Và Bên cạnh đây, khi Grab Bike tung ra, toàn bộ một vài lái xe đều mặc đồng phục màu xanh của Grab lại tạo hiệu ứng ngược lại giúp cho thương hiệu Grab ăn sâu trong tâm trí người tiêu dùng. Những buổi “đại hộ võ lâm” của tài xế Grab cho thấy cả 1 sân vận động chật kín xe ôm chạy Grab thực sự là những cuộc biểu dương sức mạnh đối có Uber. Sau đây, Uber cũng ra dịch vụ xe ôm Uber nhưng rõ ràng trong mảng xe ôm, Grab đã tiến rất nhanh.

Bằng hai điều chỉnh bản địa hóa, Grab đã vượt qua gã khổng lồ Uber, tất nhiên cũng có sự góp sức từ nội bộ Uber toàn cầu có những biến động lớn khi Founder/CEO Travis Kalanick bị ép phải từ chức. Tại Việt Nam, phân khúc có vẻ đã được phân định. Hôm qua, chủ tịch Grab Việt Nam đã tuyên bố: ‘Chúng tôi đã xong trận đánh giành thị phần’

5. Hãy Khát khao nhưng đừng có Dại khờ

Bản địa hóa là công cụ mạnh giúp công ty Startup có thể tìm ra ngách phân khúc và mau chóng chiếm lĩnh phân khúc để tranh giành có một vài đối thủ khác.

Một trong những ảo tưởng của việc khởi nghiệp, đây là chúng ta nghĩ rằng khởi nghiệp sẽ có rất nhiều tiền, sẽ có nhiều thời gian và có nhiều quyền lực. Điều này tạo nên 1 xu hướng là khởi nghiệp theo phong trào, đấy là xu hướng không nên cổ vũ. Bởi xét cho cùng, khởi nghiệp không dành cho toàn bộ mọi người.

Và thực ở thì không phải khởi nghiệp khi nào cũng là chọn lọc đúng. Bởi 1 người có thể theo đuổi và trở thành 1 thầy giáo giỏi, 1 bác sĩ giỏi vẫn có đâyng góp cho xã hội lớn hơn rất nhiều so có 1 công ty khởi nghiệp làng nhàng. Đừng khởi nghiệp theo phong trào bởi khởi nghiệp không phải là chọn lọc duy nhất.

6. Rủi ro nhưng vì nguyên nhân gì mà cần khởi nghiệp?

Không phải môi trường xung quanh chính phủ đã có rất nhiều chính sách phân phối hàng và chương trình hỗ trợ khởi nghiệp trong năm qua. Và thực ở, tiếng nói từ cùng đồng khởi nghiệp đã được Chính phủ lắng nghe và đây là những tín hiệu đáng mừng dành cho cùng đồng khởi nghiệp như thực hiện đề án “Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia đến năm 2025”, sửa luật hình sự (điều 529), điều đây giúp môi trường khởi nghiệp phát triển thành thuận tiện hơn nhiều. Bởi xét cùng, 1 công ty khởi nghiệp thành công sẽ có đâyng góp được rất nhiều cho xã hội.

Những công ty danh tiếng Việt Nam 1 thời cũng đã từng là những công ty khởi nghiệp. Mặc dù có nhiều công ty khởi nghiệp thất bại nhưng 1 công ty khởi nghiệp thành công thôi cũng đã cung cấp được rất nhiều dịch vụ giá trị tăng lên đến cho xã hội, đâyng góp rất lớn cho ngân sách nhà nước và đem lại công ăn việc làm cho hàng chục ngàn người lao động. Kể cả công ty thành công ở diện tích nhỏ hơn thì việc có thể gánh đỡ cho xã hội 5-10 lao động, giúp nhân viên của mình có 1 cuộc sống ổn định cũng đã là điều rất đáng khuyến khích.

Xét cho cùng, những người đam mê khởi nghiệp là những người mơ mộng bởi nếu nhìn trên mật độ những công ty thất bại/công ty thành công thì những người có đầu óc logic bình thường sẽ không chọn con các con phố khởi nghiệp. Tuy nhiên, rất nhiều những sản phẩm hoàn hảo và những công ty hoàn hảo được tạo dựng từ những kẻ mơ mộng bởi thế. Bởi sợ hãi thất bại thường hiếm khi khiến họ lùi bước, Drew Houston, CEO/Founder của Dropbox đã nói: “Đừng lo về thất bại. Bạn chỉ cần đúng 1 lần” hay như Steve Jobs huyền thoại đã nhắn nhủ: “Hãy khát khao và hãy dại khờ”.

(*) Bài viết biểu hiện quan điểm của tác giả. Tiêu đề do tòa soạn đặt.

Hoàng Tùng – Founder Pizza Home & Co-Founder Xưởng tranh Mopi

Theo Nhịp Sống Kinh Tế

Căn hộ Waterina Suites nằm trong dòng căn hộ cấp cao nằm trong trọng điểm hành chính quận 2 thuộc phường Thạnh Mỹ Lợi, đấy chính là sản phẩm liên doanh giữa Công ty Thiên Đức và Maeda Jimusho (Nhật Bản). Xem thêm tài liệu https://waterinasuites.info/#gia-ban-waterina-suites

Tìm hiểu thêm https://giakhanhland.vn/ban-can-ho-quan-9/

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *