KTS. Hồ Thiệu Trị: May mắn khi được sống trọn với nghề

Gần 22 năm làm việc ở Việt Nam, tên tuổi của KTS. Hồ Thiệu Trị không chỉ gắn liền có công trình trùng tu Nhà hát lớn Hà Nội những năm 1995 – 1997 mà còn có nhiều công trình kiến trúc khác như Tòa nhà Quốc hội, Sân vận động quốc gia Mỹ Đình, Bảo tàng Lịch sử Việt Nam, Trung tâm Triển lãm và Hội nghị quốc tế TP.HCM, 1 số trọng điểm hành chính tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, Long An, Hậu Giang…

Nhìn lại quãng thời gian gần 40 năm làm việc ở Pháp và Việt Nam, KTS. Hồ Thiệu Trị – Tổng giám đốc HTT Group cho rằng ông gần như là trường hợp độc đáo vẫn bám trụ có nghề cho đến hôm nay.

Vừa trở về TP.HCM sau chuyến công tác dài ngày ở Pháp, dành cho chúng tôi cuộc trò chuyện hơn 1 giờ đồng hồ, có ông đã là dài, bởi ông đi như con thoi để điều hành HTT Group có 3 văn phòng đặt ở Hà Nội, TP.HCM và Paris (Pháp).

Thật không ngoa khi có người gọi KTS. Hồ Thiệu Trị là “Người đi qua những công trình”. Bởi cho đến thời điểm này, dù đã bước vào tuổi lục tuần, niềm đam mê có nghề vẫn nguyên vẹn trong ông. Ông chia sẻ: “Tôi luôn thấy mình may mắn khi được sống trọn có nghề, có đam mê và những khát khao khi đứng bên bản vẽ”.

KTS. Hồ Thiệu Trị tốt nghiệp Trường Đại học Kiến trúc Sài Gòn. Năm 1973, ông theo gia đình an cư ở Pháp khi mới 17 tuổi. Sau thời gian học tập và làm việc ở Pháp, ông tiếp tục theo học ngành kiến trúc quy hoạch thành phố ở Đại học San Diego, Mỹ. Kết thúc quá trình học tập, sau gần 10 năm đầu quân ở những công ty kiến trúc ở Pháp, ông chính thức khởi nghiệp ở Paris.

Công ty Thiết kế CR Architecture của 2 kiến trúc sư Claude Costantini và Michel Regembal – tác giả của sân vận động Stade de France nổi tiếng, nơi ông từng đầu quân, sau đó cũng đã trở thành đối tác của ông từ những ngày đầu ông chân ướt chân ráo ra thương trường cho đến hôm nay. Mở văn phòng ở Việt Nam từ năm 1995, cũng là khi ông bắt đầu hành trình “con thoi”: đi đi về về giữa Việt Nam và Pháp.

* Ông có thấy mình liều khi chọn lọc “lập nghiệp” ở Việt Nam vào cuối những năm 90?

– Tôi về Việt Nam năm 1995, tham dự công trình Thứ nhất là trùng tu Nhà hát lớn Hà Nội. Năm 1997, việc trùng tu Nhà hát đã đi vào hoạt động, tôi mới có ý định ở lại Việt Nam tiếp tục làm việc. Thời điểm đó, tôi cảm thấy phân khúc BDS Việt Nam bắt đầu sôi động nên ở đâu cũng có việc làm. Vì vậy, khi chọn lọc mở công ty ở Việt Nam, tôi định vị chuyên nhận kiến trúc những công trình dân sự, văn hóa.

Khởi đầu là những công trình nhỏ như villa, nhà dân, cửa hàng. Kể từ khi đã đi vào hoạt động việc trùng tu Nhà hát lớn Hà Nội, cũng như những công việc tôi làm ở Hà Nội, nhiều người bắt đầu biết đến tôi, nên sau đó có nhiều chủ đầu tư BDS lớn mời tôi làm việc.

Phải thừa nhận rằng, dù là GĐ đầu của phân khúc BDS ở Việt Nam, nhưng lại là thời cơ cho 1 số kiến trúc sư biểu hiện và khẳng định mình. Từ năm 1995 đến năm 2005, thời cơ về công việc cho chúng tôi không thiếu.

* Cùng có sự phát triển của phân khúc BDS, từ năm 2006, nhiều tập đoàn đa quốc gia, 1 số nhà đầu tư nước ngoài đã vào Việt Nam. HTT có phải tranh đua trong GĐ này không, thưa ông?

– Sau khi 1 số nhà đầu tư nước ngoài vào Việt Nam, phân khúc BDS có 2 hiện tượng: Thứ nhất là những nhà đầu tư BDS nước ngoài kéo theo những nhóm kiến trúc sư của riêng họ. Thứ hai là phân khúc BDS có những nhà đầu tư mới nổi tạo ra thời cơ việc khiến cho 1 số kiến trúc sư Việt Nam.

Lựa chọn này giúp họ tiết giảm kinh phí, hơn thế nữa giúp công trình kiến trúc của họ gần gũi, có bản sắc địa phương hơn. Chính vì vậy, sự phát triển của ngành kiến trúc Việt Nam GĐ này có nhân tố song hành, cung cấp sự phong phú của phân khúc. Trong bất kỳ ngành nghề nào, 1 khi có tranh đua thì sẽ kích thích sáng tạo và giúp cho sản phẩm càng ngày càng có chất lượng cao hơn, tốt hơn.

Tuy nhiên, sự phát triển này chỉ bùng nổ đến năm 2010, 2011, bởi phân khúc BDS Việt Nam đã gặp phải khủng hoảng. Sự cố này do sự đầu tư của công ty Việt Nam và nước ngoài vào BDS phát triển quá nhanh cùng có việc quản lý về hành chính chưa bắt kịp sự phát triển của ngành. Do đó, “bong bóng BDS” xảy ra là dĩ nhiên.

* Giai đoạn này ông xoay xở thế nào?

– Đáng ngạc nhiên là dù phân khúc có gặp khó nhưng HTT Group lại phát triển khá tốt. Bởi khách mua của chúng tôi không chỉ có 1 số nhà đầu tư BDS tư nhân, chúng tôi còn phục vụ nhiều công trình của Nhà nước. Ngay khi thành lập Công ty, chúng tôi đã lập 1 số nhóm kiến trúc sư riêng. Theo đó, có nhóm phụ trách công việc cho nhà đầu tư tư nhân, như Novaland, Đại Quang Minh, SSG, Bitexco có sản phẩm là nhà ở, cao ốc văn phòng; có nhóm tham dự phát triển công trình phục vụ văn hóa, chính trị.

Từ kết quả tốt đẹp trùng tu Nhà hát lớn Hà Nội, chúng tôi tạo được niềm tin nên sau đó được tham dự kiến trúc, phục chế nhiều công trình tầm cỡ quốc gia như Tòa nhà Quốc hội Việt Nam, Sân vận động quốc gia Mỹ Đình, Bảo tàng Lịch sử Việt Nam…

Một trong những lĩnh vực tôi rất tâm đắc là kiến trúc 1 số công trình có bản sắc văn hóa Việt Nam. Qua tác phẩm, chúng tôi đã gửi gắm vào đó những nét văn hóa kiến trúc Việt Nam, và đó là phần “hồn” của những công trình ấy.

* Nhưng dường như ông còn nhận kiến trúc cả những công trình nhỏ?

– Khi đã hành nghề kiến trúc thì trước hết phải đam mê. Khi có sự đam mê sẽ hứng thú có công việc kiến trúc, dù công trình lớn hay nhỏ. Từ đam mê sẽ hình thành sự chuyên nghiệp, gửi gắm được nhiều ý tưởng trong từng công trình kiến trúc. 2 nhân tố này chẳng thể tách rời kiến trúc sư. Còn 1 số nhân tố như đề tài, giá chỉ là cùng thêm để kích thích công việc hiệu quả hơn.

Ở Việt Nam, từ khi về làm việc cho tới nay, có tôi chỉ có 1 mục tiêu là sự phát triển nghề nghiệp. Để làm việc ở Việt Nam, nếu không đủ đam mê thì những nhân tố như giá cả, thủ tục hành chính sẽ không quyến rũ kiến trúc sư.

* Ông nghĩ gì nếu 1 kiến trúc sư nổi tiếng từ chối kiến trúc những công trình nhỏ vì cho rằng không xứng tầm?

– Trong lĩnh vực kiến trúc, có không ít công trình phát triển thành nổi tiếng không hẳn ở diện tích, không hẳn vì khối lượng chất liệu. Tức có những công trình nhỏ mà chứa đựng sự sáng tạo, sự đột phá về kiến trúc thì trở thành tác phẩm nghệ thuật. Tác phẩm nghệ thuật không bị giới hạn ở diện tích là bởi thế.

Trong lĩnh vực điêu khắc cũng vậy, đôi khi tạo ra 1 bức tượng nhỏ nhưng biểu hiện được thần thái, sự hài hòa trong hình khối và các con phố nét thì đó chính là tác phẩm nghệ thuật. Thành ra trong kiến trúc, sự sáng tạo để có 1 công trình thành tác phẩm nghệ thuật không bao giờ có giới hạn là công trình nhỏ hay lớn.

* So có 1 số nước phát triển, ngành kiến trúc ở Việt Nam vẫn còn non trẻ. Làm thế nào để ông thi công được đội ngũ vững tay nghề cho HTT Group trong thời gian không dài?

– Phải nói rằng, 5 năm trên giảng các con phố đại học chỉ là đào tạo căn bản đối có 1 cử nhân kiến trúc. Kiến thức thực ở để áp dụng trong công việc còn thiếu rất nhiều. Do đó 1 cử nhân ngành kiến trúc mới ra trường vào làm việc ở HTT, chúng tôi đều phải đào tạo thêm kiến thức, nhất là kiến thức thực ở để giúp họ hành nghề.

Có nhiều người sau vài ba năm cọ xát thực ở đã trưởng thành khá nhanh, có những ý tưởng mới lạ, quyến rũ khi kiến trúc công trình. Kiến trúc là ngành mà kiến trúc sư phải cập nhật kiến thức liên tục. Muốn tồn ở và phát triển có nghề ai cũng phải bởi thế. Bản thân tôi dù đã có gần 40 năm có nghề nhưng vẫn phải cập nhật kiến thức mỗi ngày, phải học hỏi không ngừng nghỉ.

* Nghe nói ông từng ngăn 2 con trở thành kiến trúc sư vì biết nghề kiến trúc rất vất vả?

– Tôi lập nghiệp ở Pháp, dù có quốc tịch Pháp nhưng để trụ vững được ở phân khúc này, tôi gần như phải làm việc gấp vài lần so có người bản địa. Tôi làm việc không ngừng nghỉ để chứng tỏ năng lực và thấy rằng nghề này quá vất vả. Vì vậy tôi đã khuyên 1 số con không nên theo nghiệp bố, dù rằng chúng rất thích nghề kiến trúc. Chính vì chọn lọc đó mà bây giờ tôi lại thấy ngậm ngùi. Giá như 1 số con tôi theo nghề thì giờ có thể chung tay làm việc có tôi.

* Ông phân tích môi trường làm việc của kiến trúc sư ở Việt Nam giai đoạn này ra sao?

– Một trong những điều tôi quan tâm, trăn trở là nghề kiến trúc, kiến trúc sư ở Việt Nam chưa được phân tích và trân trọng đúng mức. Tôi nghĩ rằng đó là gặp khó đối có những kiến trúc sư đang nuôi dưỡng đam mê nghề nghiệp. Một công trình tuyệt vời chỉ khi nó hội đủ 3 nhân tố: Phải có nhà đâu tư chuyên nghiệp, nhà thầu chuyên nghiệp, kiến trúc sư có ý tưởng tốt. Có bởi thế thì mới cho ra 1 công trình tốt.

Ở góc độ người làm nghề, tôi nghĩ rằng, sự trân trọng kiến trúc sư càng làm họ đề cao trách nhiệm có công trình, có khách mua. Dĩ nhiên cũng có những nhà đầu tư rất hiểu chuyện đó. Tôi chỉ nói tới những trường hợp nhà đầu tư không biết hết giá trị của kiến trúc mà thôi.

* Là “tiền bối”, ông có lời khuyên nào dành cho 1 số kiến trúc sư trẻ ở Việt Nam?

– Tôi đã tâm sự khá nhiều có anh em kiến trúc sư trẻ. Đáng buồn là phần nhiều anh em không thấy được tương lai nghề nghiệp. Thế nên tôi chỉ có thể nói thế này, con các con phố để trở thành 1 kiến trúc sư thực thụ sẽ rất dài. Dĩ nhiên 1 số khách mua trẻ mới ra trường thì phải bắt đầu có những công việc ở công trình, mình phải chứng tỏ mình, mình phải làm việc hết mình.

Đừng chờ mong phép lạ mà hãy gắng sức nhiều hơn, phải 1 sốh tân tư duy làm việc không ngừng thì mới có thể vươn lên được. Hãy bắt đầu bằng những công việc nhỏ, nhưng phải làm cực kỳ, khiến cho tốt, cần phải trau dồi tính chuyên nghiệp mỗi ngày, làm việc có trách nhiệm thì mới có thể vươn lên được. Môi trường làm việc nào cũng có thời cơ cho những người chăm chỉ và biết tạo ra sự khác biệt.

* Cảm ơn về những chia sẻ của ông!

Theo LÊ LOAN thực hiện

Doanh Nhân Sài Gòn

Căn hộ Waterina Suites nằm trong dòng căn hộ cấp cao nằm trong trọng điểm hành chính quận 2 thuộc phường Thạnh Mỹ Lợi, đó chính là sản phẩm liên doanh giữa Công ty Thiên Đức và Maeda Jimusho (Nhật Bản). Xem thêm tài liệu https://waterinasuites.info/#gia-ban-waterina-suites

Tìm hiểu thêm https://giakhanhland.vn/ban-can-ho-quan-9/

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *