Trước khi lao lên sàn cân não gọi đầu tư, startup phải hiểu cho đúng cách đánh giá của các “cá mập” trong Shark Tank

Mỗi nhà đầu tư đều có một sốh phân tích khác nhau. Tuy nhiên, muốn phân tích chính xác thì nên dựa vào giá trị giai đoạn này, giá trị tương lai, rủi ro và người lãnh đạo.

Shark Tank là 1 chương trình kêu gọi đầu tư. Bản chất của chương trình là nhà đầu tư và người chơi gắng sức thuyết phục đối phương về giá trị của doanh nghiệp. Người chơi thì luôn tin rằng doanh nghiệp mình có giá trị rất cao nhưng nhà đầu tư gắng sức nói điều ngược lại. Mỗi nhà đầu tư đều có một sốh phân tích khác nhau. Tuy nhiên, muốn phân tích chính xác thì nên dựa vào giá trị giai đoạn này, giá trị tương lai, rủi ro và người lãnh đạo.

1. Giá trị giai đoạn này

“Cá mập” sẽ đặt ra 1 loạt câu hỏi:

– Sản phẩm của khách mua là gì? Tại sao tôi phải mua sản phẩm của khách mua? (phân tích độ lớn của phân khúc, tính tranh đua của sản phẩm)

– Giá trị của phân khúc là bao nhiêu? Khách hàng mục tiêu là gì? (phân tích tiềm năng và độ lớn của phân khúc)

– Doanh thu của khách mua là bao nhiêu? Lợi nhuận biên là bao nhiêu? (phân tích tiềm năng doanh nghiệp khách mua, tiềm năng phân khúc, khả năng thu hồi vốn và lợi nhuận nếu họ đầu tư)

Trên thực tại, bài thuyết trình của người chơi có thể kéo dài gần 1 giờ chứ không phải là 5 phút như trên TV. Nhà đầu tư sẽ tung ra những câu hỏi để phân tích phân khúc cũng như nghiên cứu địa vị của doanh nghiệp trong phân khúc đó. Nhiều người “start-up” hay ngộ nhận rằng chỉ cần có ý tưởng hay là đủ để thuyết phục nhà đầu tư. Trên thực tại, thường thì toàn bộ những “start-up” đều đã phải làm việc được vài năm, có số liệu doanh thu cụ thể mới có thể thuyết phục nhà đầu tư. Từ doanh thu, lợi nhuận biên thì “cá mập” có thể tiện dụng tính được mức độ khả thi của đầu tư, lợi nhuận cộng tốc độ thu hồi vốn.

(Xem lại phần 1 để biết một sốh tính chi tiết: Phần 1)

Còn 1 một sốh nữa là sử dụng giá trị vốn hóa của một số doanh nghiệp đã lên sàn. Nhà đầu tư sẽ nắm được vài thông số tài chính căn bản như P/E (tỉ số giá/lợi nhuận), P/S (tỉ số giá/doanh số). Ví dụ, người chơi có 1 hãng quần áo doanh thu 1 tỷ và lợi nhuận là 100 triệu. Với giá trị P/E trung bình của ngành may mặc là 14.75x thì giá trị doanh nghiệp là 1,475 tỷ (100 tr*14.75). Dựa trên phân tích này, người chơi có thể yêu cầu 295 triệu cho 20% cổ phẩn (1,475 tỷ*0.2).

2. Giá trị tương lai

Với 1 doanh nghiệp nhỏ thì việc tăng trưởng 100% trong 3 năm là hoàn toàn khả thi. Với 400 triệu lợi nhuận trong 3 năm, người chơi phân tích doanh nghiệp trị giá sau 3 năm tiến hành giá trị P/E trung bình là 5,9 tỷ (400 tr*14.75). Dựa trên phân tích này, người chơi yêu cầu 1,18 tỷ cho 20% (5,9 tỷ*0.2). Tất nhiên, sau khi bị nhà đầu tư cười có phân tích không thực tại này, người chơi có thể điều chỉnh 1 chút, 1 tỷ cho 20%.

Nhà đầu tư có thể “phản đòn” bằng một sốh so sánh có doanh nghiệp tương đương. Giá trị P/S (tỉ số giá/doanh số) của GAP là 0.65. Vậy có doanh thu 1 tỷ thì doanh nghiệp quần áo của khách mua chỉ đáng giá 650 triệu. Nếu chỉ số tăng trưởng trung bình của ngành may mặc là 12%/năm, thì sau 3 năm giá trị doanh nghiệp sẽ là 1,4 tỷ (1 tỷ*1.12^3). Vậy nên, có cá mập 20% doanh nghiệp chỉ đáng 280 triệu (1,4 tỷ*0.2).

Vấn đề ở đó là tốc độ tăng trưởng của 1 tập đoàn toàn cầu và 1 doanh nghiệp nhỏ hoàn toàn không tương đồng. Một doanh nghiệp nhỏ hoàn toàn có thể có mức tăng trưởng vượt bậc nhưng đi kèm rủi ro thất bại, không có khả năng chia sẻ rủi ro bằng một sốh phát hành cổ phiếu như tập đoàn. Vậy nên, dưới từng góc nhìn, miếng bánh có thể rất ngon hoặc vô cộng khó nuốt.

3. Rủi ro

Việc đầu tư sớm vào dự án đồng nghĩa có việc nhà đầu tư phải chia sẻ rủi ro có doanh nghiệp. Vậy nên, hoàn toàn hợp lý nếu nhà đầu tư đòi hỏi 1 số “điều chỉnh” về giá trị doanh nghiệp, để đầu tư của họ tương xứng có rủi ro.

Với rủi ro lớn, họ có thể đòi 2 tỷ cho 50% doanh nghiệp có 1 doanh nghiệp giá trị 6 tỷ (tức là 50% đáng giá 3 tỷ). Họ có thể nói rằng có kiến thức quản lý, mối quan hệ, danh tiếng,… của họ thì đó là cái giá hoàn toàn xứng đáng. Họ có thể giúp doanh nghiệp phát triển xa hơn. Dù sao, có 50% của doanh nghiệp có giá 10 tỷ vẫn tốt hơn 80% của doanh nghiệp có giá 1 tỷ.

4. Người lãnh đạo

Nhà đầu tư đôi khi sẽ đón nhận đầu tư 1 dự án rủi ro cao nhưng có 1 ban lãnh đạo tài năng, hết mình về công việc. Trong bài thuyết trình, nhà đầu tư có thể cảm nhận được niềm tin của CEO dành cho doanh nghiệp cũng như năng lực của họ. Một người mà không nắm rõ một số số liệu tài chính của doanh nghiệp, số liệu phân khúc và đối thủ thì đảm bảo không phải 1 CEO tốt. Hơn nữa, khi đàm phán về giá trị doanh nghiệp, CEO chẳng thể giấu được niềm tin về tương lai doanh nghiệp của họ. Các “cá mập” thừa bản lĩnh đề hiểu người chơi cần đầu tư thực sự hay không, họ sử dụng tiền đầu tư có chính xác hay không, hoặc “đánh mùi” được người chơi chỉ mong được quảng cáo miễn phí.

Trong phần 3 thứ hai, mình sẽ mô tả một sốh “cá mập” chiếm lợi thế, đàm phán thỏa thuận tốt nhất cho họ và một sốh họ thâu tóm doanh nghiệp họ đầu tư.

Sự thật về show thực tại đang gây bão Shark Tank: 3/4 startup không nhận được đầu tư như cam đoan của ‘Cá mập’ trên sóng truyền hình?

Vũ Minh Trường

Theo Trí Thức Trẻ

Căn hộ Waterina Suites nằm trong dòng căn hộ đẳng cấp nằm trong trọng điểm hành chính quận 2 thuộc phường Thạnh Mỹ Lợi, đó chính là sản phẩm liên doanh giữa Công ty Thiên Đức và Maeda Jimusho (Nhật Bản). Xem thêm tài liệu https://waterinasuites.info/#gia-ban-waterina-suites

Tìm hiểu thêm https://giakhanhland.vn/ban-can-ho-quan-9/

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *